آیین های چهارشنبه سوری در بین ایرانیان

چهارشنبه سوری نزدیک است ما ایرانیان از دوران قدیم آخرین سه شنبنه سال را جشن می گیریم و آیین خاصی برای جشن این روز داریم در کنار عزیزان و بزرگترها به جشن و شادی می پردازیم و منتظر تحویل سال نو می مانیم چهارشنبه سوری مقدمه ای برای جشن آغاز بهار و نوروز باستانی در بین ایرانیان می باشد در ادامه تصاویر و جزئیات بیشتر آیین های چهارشنبه سوری در بین ایرانیان  را در سایت دانستن خواهید دید با ما همراه باشید.

به گزارش سایت دانستن : چـهـارشـنـبـــه سوری، سالـــانـــه در سراسـر جهان، به منـاسـبـــت های مخـتلف مثل مذهبــی، عقـــیـــدتـی، سوگواری و بزرگداشـــت، جشـــن ها، عزاداری ها و مراسـم کوچک و بزرگــی برگزار می شود. برای مثـال می توان به جشن کریــسمس (سالــروز میلــاد مسـیـح) جشــن شکـرگــزاری کشور هنـــد و بسیاری موارد دیـگـر اشاره کرد. ایـران هم مثــل دیــگــر کشور های جهان، سالانــه مراســـم و جشن های زیــادی را برگـزار می کنـــد که هریـــک، شرایــط تاریـــخـــی، منـــاســبـــتی و حتـــی برگـــزاری خاصـــی دارنـد؛ برای مثـــال در ماه محـرم کل کشور عزاداری می کنــنـد و دراول فروردین ماه هر سال، جشــن نوروز برگزار می شود. چهارشنـبه سوری، یکـــی از جشــن های مهـم و سنـتــی ایران است که از زمان های خیلــی دور تا به امروز، نسـل به نسل بین مردم منــتـقـل شده است.

این سنـت امروزه دستـخوش تغییرات زیادی شده و شکـل و شمـایل قدیمی خود را از دسـت داده است و تبـدیل به یک سری آتــش بازی های صرفا خطرنــاک شده که نه تنهـــا باعـــث شادی و جشــن عموم مردم نمــی شود؛ بلکـه باعث ایجاد رعـب و وحشت بیـــن مردم و همـــچـنـــیـــن آســیـب رســـاندن به یکـــدیــگر می شود. با ایــنـــکـــه نیـــروهای امنیـــتی و انـتـظامــی، تلاش زیادی برای جلوگیــری از آسـیـب ها و رفتارهای خطرنــاک بعضی از افــراد انـــجـام می دهـنـد؛ امـــا همــچــنـان شاهـد از این دســت اتفاق ها در ایــن جشــن بزرگ سالـــانـه هســتیم.

تاریخچه چهارشنبه سوری

چهــارشنبه سوری که با نام های جشن چهـــارشنـبه پایــان سال و شب چهـــارشـــنبــه سرخ هم شنــاخته می شود؛ یکــی از جشــم های بزرگ ایرانی است که در شب آخریـــن چهـارشــنــبه هر سال (سه شنـبـه شب) برگزار می شود که در اصل اولیــن جشـــن پیــش از نوروز است. به طور کلـی واژه چهارشــنبـــه سوری از ترکـیب دو واژه چهـــارشـنبــه (نام یکـــی از روز های هفـتــه) و سوری به معنای جشــن و پایکوبی ساخته شده است.

بر اساس آیـــین باســـتانی ایران، در این روز، آتـــش بزرگی برافروختـــه شده و تا صبـــح فردا که خورشیـــد طلوع می کند ادامه دارد. از ظهـــر روز سه شنـبـه که آتـش روشن می شود، مردم از روی آن می پرنــد و جمـلــه «زردی من از تو، سرخی تو از من» را با خود تکــرار می کنـند؛ ایـن جمـلـــه به معـنای تطـــهـــیـر و پاکسـازی مذهبـی است؛ از سوی دیـــگــر مردم با گفتن ایــن جمـله، از آتش می خواهنـــد تا زردی و مشــکــلات و بیمـــاری های آن ها را از بیــن ببرد و سرخـــی، گرمی و همچــنـیـن نیـــروی جدیـدی را برای آغاز سال نو به آن ها ببـخـــشـــد.

در شاهنامـــه فردوسی اشـاره هایــی به بزم و جشن چهـارشنبـــه نزدیـک و سال نو شده اســت که ایـن موضوع، نشـــان دهنده کهـن و قدیمی بودن ایــن جشــن دارد. مراســـم و آداب سنـتی این جشــن ملی، از گذشـته تا به امــروز در فرهنـــگ مردم ایـــران جا افــتاده اســت. از سوی دیـگـر کتایون مزداپور، نویسـنـده و پژوهشــگـــر آییــن زرتشـتــی دربـاره جشـن چهـــارشـنبه سوری گفـــته است که « جشــن‌ها و آیـــین‌هـای ایرانی به همه ایرانـیـان تعـلـــق داشتهـــ‌ـــاند و دارنـــد. بسـیاری از آنها به دوران پیش از مهاجرت آریایـــیـــان به ایـــن سرزمـــین بازمــیـــ‌ـگردنـــد و خیـــلــی از آنـــهـــا هرگز زرتــشتــی نبوده‌ـــانـد، مثل چهارشنبـــه سوری».


آییـن های چهــارشـنـــبه سوری

جشن چهار شنــبـه سوری در کنـار جشن و پایکوبی، چهار آیـیــن اصلــی و مشــخــص دارد که هرچــه از ایـن جشـن می گذرد، پایــبــنـــدی مردم به ایــن آیـیـن کمتـر شده و در اصــل ایـن جشـــن کهــن در حال از دست دادن شکــل سنتی اش اسـت. چهـار آیـــیـن اصـــلـــی چهـــار شنـبه سوری عبارت اند از افروختــن آتـــش، قاشـــق زنی، فال گوشی و گره گشـایی و آجــیل مشـــکل گشـــا که هر یک اصول و روش اجرایـی خاص خودشـان را دارند. افــروختـن آتش عنصر بنیادیـن و اصـلی آییـن چهـارشـنـبه سوری است. در این جشـن در سراسـر ایران سه کپـــه آتـــش به نشــانــه سه پنـــد بزرگ ایــرانیــان باستان یعـــنی پندار نیـــک، کردار نیــک و گفــتــار نیـک یا هفـت کپه آتـش بر پا می شود و مردم از روی آن ها می پرنـد.

رسم دوم چهــارشنــبــه سوری، قاشــق زنـی اســت؛ در این رسـم زیـــبــا، دخــترها و پسرهای جوان، پارچه ای بر سو خود کشیده تا ظاهــر آن قابـــل تشخــیص نبـــاشــد و سپــس به در خانه دوستــان و همـــســـایــه های خود می روند؛ صاحب خانه با شنــیــدن صدای خوردن قاشـــق به کاسه، به بیرون از خانــه آمده و داخل کاسه آجیـل چهار شنبـه سوری، شیــریـــنـــی، شکــلـات و پول می ریزد. در زنـــد اوستا آمــده اســت که در پنــج روز آخر سال تا پنـــج روز اول فروردین ماه، ارواح از دوزخ رهـا می شوند و در اصل قاشق زنــی، استفـاده ارواح از زبــان بدنـــی به جای زبان گفتــار است. فال گوشی و گره گشایــی، یکـی دیگـــر از رسم های چهــار شنبــه سوری است که در آن دخــتـران جوان نیت کرده و سپــس پشـــت یک دیواری می ایــسـتـنـــد و به صحـــبــت های رهگذران گوش می دهند؛ سپـــس با تفسیــر این سخن ها، مثـــل یک فال پاسخ نیـــت خود را پیدا می کنـند.

گفتـنـــی اســـت که امروزه این رسـم قدیـــمـی و کهـن کاملا منـــسوخ شده و دیگر کسی آن را انجـام نمی دهـــد. آخـــریــن آیین چهارشــنــبــه سوری، خوردن آجیـــل مشکل گشـــا است. در گذشـــته رســم بوده است که در پایان آتش بازی، اهـــل خانه و دوستـان و خویشــاوندان در کنار هم جمع شده و آخریـن دانه های شیرین و نباتی مثل تخـــم هندوانه، تخـم کدو، پســته، فندق، بادام، نخود، تخم خربــزه، گندم و شاهدانه را که از ذخیره زمسـتانـــی شان باقی مانده است روی آتـــش حرارت داده و سپــس با نمــک متـــبـرک کرده و می خوردند. متاســفـانه ایـن رسـم هم امــروزه منـــسوخ شده و در بهتـریـن حالت، افـراد خانواده در کنـار یکـــدیـــگــر جمع شده و آجیـل خریــداری شده از مغازه را در کنــار هم میــل می کنــند.

به طور کلـــی، جشـن چهــارشنبـــه سوری یکـــی از کهن تریــن و زیبا تریـــن جشــن های ایرانی اسـت که در گذر زمـان دستـــخوش تغـــیـیـــر های زیـــادی شده و بسـیاری از آیــیــن های اصـلــی و فرعی خود را از دســـت داده و تبدیل به یک سری آتـش بازی های خطر ناک یا مهمــانی های خانــگی شده اسـت. ایـــن جشـن هر سال در آخرین چهارشنـبــه سال (سه شنـــبه شب) در سراسر ایران برگزار می شود.

آیین های چهارشنبه سوری در بین ایرانیان

مطالب مرتبط

نظرات کاربران (0)

دیدگاه ها بسته شده اند.