بیماری آسم چه علائمی دارد و راه درمان آسم

بیماری آسم نوعی بیماری ریوی و مربوط به دستگاه تنفسی می شود که برخی از افراد را دچار می نماید داشتن حساسیت و آلرژی فرد به گرد و خاک و برخی از عطرها موجب آبریزش بینی می شود و فرد بیمر دچار اختلال در نفس کشیدن می شود در ادامه تصاویر و جزئیات بیشتر بیماری آسم چه علائمی دارد و راه درمان آسم را در مجله خبری دانستن خواهید خواند با ما همراه باشید.

به گزارش مجله خبری دانستن : «آسم» بیمـــاری ناشــی از الــتــهـــابـــات کم و بیـــش جدی مجاری تنــفســی در سطح نایـژه ها و نایـــژک هاســـت که با مشـــکـل در نفس کشـیــدن، نفس نفـــس زدن یا احساس فشار در سینــه بروز می کنـــد.

ایـــن بیــمـــاری را می توان واکنــش غیــرعـادی مجاری تنفـســـی نسـبـــت به محــرک های مختـلـــف ماننـد عوامــل حساسیت زای هوا، دود سیـــگـــار و… دانسـت. ایــن بیماری مزمـــن در بیشـــتــر موارد به شکــل دوران های بحــران ظاهر می شود، اما در بعضــی افـــراد به مشکــلـی همیشـــگی تبــدیـل شده و مانـــع انـــجـــام فعـالـیـــت های روزمــره می شود.

بحران آسم معـــمولا با سرفـــه خشـــک و سپـــس مشـکل در نفـس کشـیــدن آغاز می شود و در نهـــایـت به نفــس نفـس زدن واضح می انــجـامد که ممکن اسـت با خروج خلـط نیز همراه باشــد. در زمــان بحــران آسم، بازشدن نایـــژه ها به دلیل واکـنش التهــابــی جدی و انقباض دیوار نایژه ها کاهش می یابــد. اگـــرچـــه بحـــران آســم غالبـا با مصـــرف دارو بهــبود می یابد، اما اصولا حالــت خطـــرنــاکی، به خصوص در افراد ضعـیف مانــند سالمندان، بیمــاران مبتلـــا به عفونت های تنفسی و… اســـت.

به نظــر می رســـد دوران کودکـی و سنــین حدود 40 سال با شیوع بالــاتری از این بیــماری همراه اسـت. آسم نخستـیـــن بیمـــاری مزمـــن کودکــان است و از هر 8 کودک، یکـی دچار علــائم آسم می شود. خوشبـختانــه نیـمی از آنــهـا تا دوران نوجوانـی به طور کامــل بهبود می یابنـــد، امـا جزو افـــراد در معرض خطر خواهــند بود.

علـل زمـــیـــنـــه ساز

گرچه علل بروز آســم به طور دقیق شناخـتـه نشـــده، امــا به نظر می رســد عوامـــل خطـر وراثتـــی و محـــیطـی در آن دخـــیــل هســـتنـد. تشــکیل مخـاط های غلـــیـــظ در دیواره داخـلی نایژه ها منجر به الـتـــهـــاب مجاری تنـفسی می شود که مشکل در تنـفـــس را در پی دارد. همچنـیـــن عضلــات اطـــراف نایژه ها نیـــز منـــقبـــض می شود و به نوعی سبب انـــسـداد مجـاری تنـفسی خواهدشـد. حدود 80 درصد موارد، آسم با حســـاسـیـــت های تنفسی همراه است، اما الـــزامـا یک واکـــنـــش آلرژیک محـــسوب نمــی شود. افراد مبتـــلـا به آسم دچـار حساسیت بســـیـــار شدیــدی در نایـژه ها هســتنـد و نســـبــت به برخـــی مواد حساســیـــت دارند. عوامـل زیــر می توانند در بروز یا تشـدیـــد ناراحـتــی های تنفـسی دخیل باشند، امــا همـیشــه عامل ابـتـلـــا به آسم نیســتــند:

• عوامــل حسـاســـیت زای هوا (گرد و غبار، موی حیوانــات، گرده گیاهـــان و…)
• آلایـنـــده های جوی
• برخی داروهای آســـپــریـن و دیگــر داروهای ضدالـتـــهــاب غیــراسـتـــروییــدی
• عفونت های مجاری تنفسـی (سرمـاخوردگی، سینوزیت، برونشیــت و…) زیرا سبب الـــتـهـــاب موضعــی می شود.
• تمــرینــات جســمانـی، به خصوص در محیــط باز هنـگام هوای سرد و خشـــک
• هیـــجـــانـات شدیــد مانـنـــد خنـــده، خشم و گربه ،به خصوص در کودکـان

علـــائم بیـمـــاری

علـائم آســـم ممکن اســت متــناوب یا دائمی باشـد و پس از تمرین جسـمـــانــی یا در صورت وجود یکـی از عوامل زمیـنـه ساز بروز کنـد. ایـن علـــائم عموما در شب یا صبــح زود بارزتـــر هســتـــند.
از جمله مهـم تریـــن آنـــها می توان به موارد زیـر اشـاره کرد:

• مشکــل در نفـــس کشـیـــدن یا نفس نفس زدن
• تنفـــس سوت مانـــنــد
• احـــساس تنگـی و فشار قفــسه سیـنـــه
• سرفــه خشـک

در صورتی که علـــائم آسم در زمـان بحـران بیمـاری با تعـــریـــق، افـزایـش ضربــان قلب، اختــلال در صحبـت کردن یا سرفـه کردن، اضطراب شدیــد و تشـــنـج (به خصوص در کودکـان) و کبودی لب ها و انــگشـــتان همــراه باشـــد، بیـــمــار باید فورا به مرکـــز درمــانــی منـتقل شود. آسـم کنترل نشده ممکـن است علــائم همــیـــشگـی را داشـته باشد و در موارد نادر به دلــیـــل مشــکلـــات حاد تنـــفسی حیـــات فرد را به خطر بیـندازد. الـــبــتـه خوشبختـانـه بیـشــتر مبــتلایــان به آسـم با رعــایـــت اصول درمـانـــی می تواننـــد به زندگی عادی خود ادامه دهـنـد و فعـالیت های روزمره داشـــته باشنـــد.

پیشـــگـــیری و کنـــترل بیــمـــاری

در بیــشتــر موارد، آســـم از دوران کودکــی بروز می کنــد. براســاس بســـیــاری از تحقیقــات، قرار گرفتــن در معــرض عوامـل زمیــنــه ساز در این سنیـــن می توانــد منجر به حســـاسیــت و آســـم در سنــیـن بزرگـســـالـــی شود. رعـــایت اقدامات پیــشـــگـــیرانــه در نوزادان و به خصوص افـراد دارای زمـــینه خطـــر می توانـد به کاهــش بروز بیمـــاری و مشـکلات مرتبــط با آن کمـــک کنــد. از جملـه ایـــن اقــدامــات می توان موارد زیــر را برشــمرد:

• کاهش حضور خانـم های باردار و نوزادان در معــرض دود دخــانــیـــات
• شیردهی انـحــصـــاری نوزادان تا 6 ماهگی با شیـر مادر و پس از آن رعـــایـت اصول تغذیـه کمـکــی
• رعایـت شیوه زندگـی سالـم، رژیـــم غذایـی سرشــار از اسـیـــدهــای چرب امــگـا 3، آنـتی اکســیـــدان ها، به خصوص ویتــامیـــن های C، E، A و سلنــیوم و کاش مصرف نمـــک به دلــیــل تاثــیر مثبـــت در کاهش الـتهـــاب مجاری تنــفسی
• انـــجام منـظـــم تمریــنات ورزشی و بهــبود سلـــامت عمومی، به خصوص در صورت ابـــتـــلا به آسم
• نظـــافت منزل از آلودگـی ها، گرد و غبار و کنـــه ها و استـفـــاده از تهویه منـاسب در محــیـــط زندگـی
• کاهـش حضور در خیابان های پرتـــردد و استـفاده از وسایــل حمــل و نقل عمومی برای کمک به سلـــامـــت عمومی جامـــعـه
• کاهــش فعــالیـــت های خارج از منزل در شرایط هوای ناســالـم
• استفاده از ماسک هنـگــام حضور در محیط های آلوده
• بیـمـــاری آسم باید براســـاس شدت و عوامــل تاثــیرگــذار و برخی آزمایش ها توسط پزشک متخــصـص درمان شود بنـابراین از هر نوع خوددرمـــانـی بپرهیـــزیــد.

ترفـــندهـــای طبــیـــعی برای تسـکـیـــن آسم

ترجـــمــه مریم سادات کاظمی: گرچــه امــروزه پیـــشرفت پزشـــکی در زمـینـه بهــبود بیــماری های مختلف از جمـله آســـم غیرقــابـل انکــار اســت و بســیــاری از داروها می تواند تاثیــر مثبـــتـی در کنــتــرل علـائم بیـمــاری داشتـــه باشــد، امــا روش های طبیـعی و برخـی خوراکی های خوشمــزه نیـز در تسـکـین ایـــن ناراحتـــی تنـــفســـی موثر هسـتنـــد. مسلـــمــا چنـــیـن توصیه هایی جایگزیــن درمـــان تخـــصصــی بیـــماری نیــسـت و نبـاید داروها را خودســرانـــه کنار گذاشـــت.

عســل

استـنـشـــاق بوی دلـپــذیر عسل در بعــضی افـراد به تســکـیـــن علائم آسم کمـــک می کند. همچنـین توصیه می شود یک قاشـق چای خوری عســـل را در یک فنجان آب گرم حل و آرام میــل کنیـــد. مخلوط یک قاشــق چای خوری عسل با نصـــف قاشق چای خوری پودر دارچیـــن و مصـــرف آن پیش از خواب نیز به بهــبود مشـــکــلات تنــفـــســـی حیــن خواب کمک می کند.

سیر

این خوراکــی عالی به رفـع احــتـقان ریــه ها کمـــک می کنـــد و می توانــد علـائم آســم را به سرعت تســکــین دهـد. برای ایـــن منــظور، 10 تا 15 حبه سیــر را در 120 میـــلی لیـــتر (نصـف لیوان) شیربادام مخلوط و یک بار در روز میـل کنیـد. روش دیــگر برای بهـــرهــ‌مندی از ایـن تاثـیــر سیر این است که 3 تا 4 حبه را در مقـداری آب دم کنید و پس از خنـــک شدن یک بار در روز بنوشید.

زنجبـیـل

زنــجـبـیــل موجب کاهش انقباضـات و التـهـابات مجـاری تنفســی می شود. ایــن تاثیرات آرامبـــخــشی بر عضلات، مشـابه بعـضـی داروهای بهـــبود آسم اســت. اگر از طعم زنـــجبـیــل تازه لذت می برید، مقدار مسـاوی آب زنـجبـیل، آب انـــار و عســـل را با هم مخلوط و 2 تا 3 بار در روز یک قاشــق سوپ خوری میل کنــید. آب زنـــجــبــیـــل همــراه با یک قاشق آب لیمو و یک قاشق عسل نیز داروی طبــیــعـی عالـــی اسـت و تنفـس را بهــبود می بخـشـد.

پیـــاز

شایـــد عجـیب به نظر برســـد، امــا گوگرد موجود در پیــاز الـتهـابات را کاهــش می دهد. توصیــه می شود برای باز شدن مجاری تنــفســـی پیاز خام مصـــرف شود.

روغن خردل

ماساژ سینه و قسمـــت بالـایــی پشت می توانـد به تســـکـــیــن سریـــع و بازگـشت تنـفـــس عادی در زمان بروز بحـــران های آســم کمــک کند. می توان روغن را گرم و همــراه با مقـــدار کمـی کافور مخـــلوط و پس از خنک شدن استــفـــاده کرد.

انـــجیـر

انـجیـــر یکی از داروهای طبـیـــعـی خوشمـــزه برای بهبود آسم است. تاثـیـر این میوه جدا کردن خلــط ها از مجـاری تنـفـسی و کمک به تنـفـس عادی خواهدبود. توصیــه می شود 3 عدد انجیر خشــک را بشوییــد و به مدت یک شب در یک لیوان آب بخیــسانیـــد. صبح روز بعــد، ایـن مخــلوط را در حالت ناشتا میــل کنـــیــد. این روش را بایـد 2 ماه تکـرار کرد.

قهوه تلـــخ گرم

این نوشیدنی را بایـد متسع کننـده نایــژه ها دانســـت که تاثــیــر مثـبتی در باز شدن مجاری تنـفسی دارد. هرچه قهوه غلـیـــظ تر باشـد، این تاثیـــر بیـشـتر خواهدبود. الـــبـته بایـــد مراقب بود در مصـــرف آن افراط نشود و بیـــش از 3 فنجان در روز توصیـه نمی شود زیـــرا کافـــیــین بالایی دارد. اگـــر تمــایلـی به نوشیـدن قهوه ندارید می توانــیـــد چای پررنـگ تقریـــبـــا داغ بنوشیـد.

عصاره اکالــیـپتوس

اکـالیپتوس تاثـــیر فوق العــاده ای در دفـع مخـاط ها دارد. کافی است چند قطره از عصـــاره آن را روی یک حوله کاغـذی بریـــزیــد و در طول شب نزدیـک سر بگـذاریـد تا بوی آن استـــنشاق شود. تنـفـــس عمیق بخـــار آن نیـــز می توانـــد به بهــبود علائم آسـم کمـــک کنـد.

لیمو

لیـمو کمبود ویتـــامــین C را که یکی از مشــکـلــات رایــج مبتلــایــان به آسم است، جبران می کنـد و منـبع غنی از آنـتی اکـسـیدان ها و ویتــامــیــن ها محـــسوب می شود که علائم بیـــمـاری را تسکـین می دهــد. برای بهـــره مندی از این خواص آب نصــف لیمو را به یک لیوان آب گرم اضافـه کنیــد و با توجه به ذائقه تان مقداری عسـل نیـز به عنوان چاشـنی در آن بریزیــد. این شربت را به طور منـــظــم میل کنیـــد تا علــائم بحران آســم کاهـــش یابــد. در چنــیــن شرایطـــی نباید مرکبات دیگـر را مصـرف کرد زیـرا نه تنـها چنــیــن تاثیری ندارنـــد، بلکه حتی علائم را تشـــدیـد می کنند.

بخور نخورهای آسم

شیوع ابـتــلــا به آســـم طی 10 سال گذشته در بســـیــاری از کشورهای دنیــا افـــزایـــش یافتـــه که نشـان دهنـده آلودگی محـیـــط زیـــســت اســـت. همــچـــنــیـــن تغــذیـه نقش مهــمــی در بروز این بیــمـاری دارد. تغـیـیر عادات غذایــی یکی از جنــبـــه های حائز اهـــمــیـت در بهبود کیـــفــیـت زنــدگـی مبتلـــایـان به آســم است و می تواند به پیـشگیری و کاهـــش علـائم بیـــمــاری کمـک کنــد. توجه به تغــذیه کاملـــا سالم باعث پیشــگـــیـری از فعالیت خیـلــی زیاد سلول های ایمنـی می شود تا واکنـــش به آلودگی های هوا و عوامل حســـاسیت زا کاهـــش یابد. بعضی از ریـــزمـــغذی ها و ویتــامین ها نیـــز مانع از عمـلـــکرد رادیکال های آزاد می شوند، شدت و وخامت حمـــلــات آســـم را کاهش می دهنــد و فعـــالیـت ریه ها را بهبود می بخـــشـــنـــد.

خوراکــی های مفیـد:

سبزیجـاتی مانــنـد گوجه فرنگی، چغندر، کاهو و سبــزیـجات برگ دار سبز مانند کلــم بروکلـی برای بهــبود این مشـکل سلامـــت مفــید هسـتـند. این خوراکی ها سرشار از فلـــاونوییـدها هســتـــند که به کاهـش رادیکال های آزاد کمـــک می کنــند. سیـب، پرتقـال، توت فرنــگـی و موز میوه های غنی از آنتی اکســـیـــدان ها هســـتــند که به محـــافــظـت از بدن در برابـــر تاثیــرات منـــفـــی آلودگــی های محــیـــطــی کمــک می کننـــد. میوه ها همچنـــیـــن مقدار بالـایــی ریــزمغــذی و انواع بتــاکاروتن ها را دارنـــد که برای ریـه ها مفــیــد هسـتــند. ماده غذایی دیـگری که بایــد در تغـذیه بیمـــاران مبتلا به آســـم گنجانـده شود، ماهـی است.

ماهی مهـــم ترین منـــبـــع اســیـــدهای چرب امـگـــا 3 اســـت که به ریــه ها کمــک می کنند واکنش بهتری به محرک های عامل بروز اسـم داشـتـــه باشند. این چربی ها می توانـــنـــد با گرفتـــگــی مجاری تنــفــســـی و التهـــابـات مقـابــلـه کنند. الـــبـــتــه گردو، دانه های کتـــان و سویا نیز سرشـــار از امـگــا 3 هســتـــنـد. زنــجــبــیـل، زردچوبه، سیر، فلفــل و پیـاز نیز به علـــت خواص ضدالــتــهـابـــی می توانـند سلول های عصــبی ریــه ها را تحــریک کنـــنــد و علـائم آســم را تسـکیــن دهـــنــد. به طور کلـــی، می توان گفـت افـــرادی که مقدار فراوانی ویتامیـن E دریـــافــت می کنند و کسانی که دخـــانـیـات مصـــرف نمــی کننــد، کمــتـر در معـرض ابــتـلـــا به مشکلـات تنـفـسی از جملـــه آســـم هستـند.

ممـنوعیــت های غذایـی:

بیـــمـار مبـــتلـا به آســم بایــد از مصرف مواد غذایی که واکـنش های حســاســـیــت زا در پی دارد، پرهـیز کنــد. غذاهای ادویه دار، به خصوص اگـر در وعده شام میل شوند، بسیـــار تحـریـک کنــنده هســـتنـــد. همـــچــنیـــن مصرف شیــر و لبـــنیــات، شکـــلات، نان، شکــر سفید، تخــم مرغ و گنـدم نیـــز بایـــد به حداقل برســـد. همه ایــن خوراکــی ها باعـث تولیـد بسیار زیاد مخــاط می شود که می توانـد مجاری تنفسـی را مســـدود و وضعــیـــت بیـمــار را وخیم تر کنــد. همــچنـین باید از مصرف نمـک زیــاد پرهیز کرد زیـرا مطـالــعـات نشان می دهـــد شرایط آسم با مصـرف سدیــم ارتبـاط نزدیکی دارد. مصـــرف زیـــاد نمـــک تاثیـر منفی بر ریه ها دارد زیرا نمک باعــث می شود مایعـــات بیــشـــتـری در بافـــت های ریـه جمع شوند.

به علـــاوه، نمـک تشـکـــیل مخاط ها را نیـز تشــدید می کنـــد که باعـــث تورم می شود و در ریـه ها انــســداد ایـجـاد خواهــدکــرد. مصــرف چربی های اشبـاع در بیمـاران مبــتلــا به آسم و ناراحــتـی های تنفسی باید کاهش یابـد زیـرا مطـــالـعات نشـــان می دهد تنهــا یک وعده غذای حاوی چربــی های اشـبـاع می توانـد الـتــهابـــات را افزایش دهد و علــائم آسم مانـنـــد سرفه و تنــگـی نفـــس را تشــدید کنــد. انسداد موقت مجـاری هوایـی که اکــسـیـــژن را به ریـه ها می رسانند، عامل چنـــین مشـــکلی اســت. بهتـر اسـت به همین دلــیـــل گوشت ها و لبنیــات چرب کمتــر در برنـــامه غذایـی ایـــن بیمــاران گنــجانـــده شود. نتـایـج مطـالـعات روی کودکـان و نوجوان کشورهـای مخـــتـــلـــف نشـــان می دهـــد کودکـان که فست فود می خورنــد بیشتر در معـرض ابتـلا به حســاسیت، اگزمـــا و آسم هســـتـنـــد.

در مورد گروهی که 3 بار یا بیشـــتـر در هفته از ایـن غذاهـــا استفـــاده می کننـد، احـتمـال ابــتــلـا به آسـم شدیـــد تا 39 درصد افـزایــش می یابــد. ایـن در حالی اسـت که مصـــرف حداقـــل 3 میوه در هفـته این خطــر را به طور قابــل توجهی کاهـــش می دهـد. به نظـــر می رســـد مصرف فست فودهـا بیــشتـر بر شدت بیــماری تاثیـــر دارد تا شیوع آن. خوراکی های حاوی سولفیـت ها نیـــز اصـــلـــا توصیه نمـی شوند زیرا واکنــش های آسم دارند. سولفیــت ها به عنوان نگهدارنده استـفـاده می شوند و در خوراکــی های فراوری شده ماننـــد چاشنــی ها، انواع سس و میوه ها و سبـــزیـجـات خشــک وجود دارند. در ایـن باره باید به برچـــســب مواد غذایی توجه کرد و اگر نام بیـــ‌ـــسولفیـــت پتـــاسیـم، سولفیت سدیـــم، دی اکــسید گوگرد، متابــیسولفیـــت سدیم، بی سولفـــات سدیم و متـــابـــیــسولفیت پتـاســـیـــم درج شده بود بایـــد از مصـرف آنها پرهیز کرد. گلوتامات و آسپارتــام نیـــز دیگـر افـزودنـی های تشدیــدکنـنـــده علائم آســـم هستــنـــد.

کودکــی که آسـم دارد…

علـــاوه بر مراقــبــت های درمانی و سلــامــت که در منــزل رعــایــت می شود، لازم است والدینــی که فرزند آنـها مبـــتـــلــا به آســـم است ایـــن مســاله را با اولیـای مدرســـه در میان بگـذارنـــد. همـچـــنیـن داروهای ضروری، به خصوص اسپـــری اسم باید همـراه کودک باشــد تا در صورت بروز حمله تنفسی دچار مشکـــلات حادتــری نشود. از طرفی، ممکـن اســت کودک تمـایلــی به بازگو کردن بیـــمـــاری اش نداشتـــه باشد پس بهـــتــر است در این باره با او صحـــبـت کنیـــد تا اطلـــاعات دقـیقــی در مورد بیماری داشـتـــه باشــد و بتواند در این زمـــیـــنــه با دیـگــر همـــکــلـاســـی ها و مربــیـان مدرسه صحـبت کند.

نکتـــه دیـــگـر این که از والدین چنـیــن کودکـــانی تصور می کنند ورزش برای فرزندانــشـان ممـنوع است، در حالـــی که بایـد کودک را به انـجـــام تمریــنـات جسـمـانـی تشویق کرد. درواقـع، بی تحرکــی و اضـــافــه وزن جزو عوارض شایــعی اســـت که کودکـان مبتلــا به آسم دارنـد. پس توجه به این مساله بسیار اهمـــیــت دارد امــا باید با پزشک معــالج در مورد محدودیت های احـتـــمال مشورت کرد. همچنیـن به جز موارد آســم شدید که به مراقـــبت های خاص نیـاز دارد، کودک مبــتــلـــا به آسم می توانـــد در اردوها و فعـالـــیت های فوق برنـــامــه مدرسـه شرکـت کنــد.

الـبـــتــه مربــیان بایــد در ایـن مورد به کودک توجه داشـتـــه باشـنـد و داروهای روزمره همــراه وی باشـــد. در پایـان بایــد خاطـرنشـــان کرد بروز علـــائم آســـم در همـــه کودکان یکــسـان نیـــسـت، امـــا به طور کلـی باید محــرک های زمیـنــه ساز آسم را در منزل کاهش داد. پرهیــز از نگهـــداری از حیوان خانگـــی، تهویه منظــم و مناســب در محیـط منزل، اجـــتنــاب از رطوبت شدید در منزل مانـــنـــد خشــک کردن لبــاس در فضـــای داخــلی و توجه به حذف آلایـــنده های شیـــمیــایی و به خصوص دود سیـگــار از جمــلـــه مهـــمـتــرین اقـداماتی است که می توانـد به بهـــبود وضعیت سلامـت کودک کمک کنــد.

بیماری آسم چه علائمی دارد و راه درمان آسم

نظرات کاربران (0)

دیدگاه ها بسته شده اند.