تغذیه مناسب و رژیم درمانی در بیماران دیابتی و کلیوی

بیماران دیابتی از خوردن برخی از مواد غذایی اجتناب نمایند تا بیشتر بتوانند سلامت خود را تضمین نموده و زندگی سالمی داشته باشند بسیاری از از بیمارن دیابتی و کلیوی از تغذیه و رژیم مناسب در زندگی روزمره استفاده نموده و بیشتر مراقب خودشان می باشند در ادامه تصاویر و جزئیات بیشتر تغذیه مناسب و رژیم درمانی در بیماران دیابتی و کلیوی را در مجله خبری دانستن خواهید دید با ما همراه باشید.

به گزارش مجله خبریدانستن : بـیماریـــ‌هــای کلــیوی، مشـکـل رایـــجـــی هسـتنـــد که حدود 10 درصـــد از جمــعـــیـت دنــیا از آن رنـــج می‌ـبــرنــد. کلیه‌ـهـا انــدامــ‌ــهــایی کوچک هستند امــا قوی‌ـانـــد و عمــلـــکردهـای بســـیار مهمی دارنــد. کلـیهـ‌ــها مسئول تصــفـیـهـــ‌ــی ضایعات، ترشح هورمون‌ـهـــایی که فشــار خون را کنــترل میـ‌کـنند، تعـدیــل مایـــعــات در بدن، تولید ادرار و بسیـاری از کارهــای مهـــم دیــگـر هســـتند. ایــن انـــدام حیــاتـی از راهـــهای گوناگونی می‌ــتوانـد دچــار آســیــب بشود.

دیــابـت و فشـار خون بالا، معـمول‌ـــتـرین ریــسـک فاکـتورها برای مشکــلـــات کلیوی‌ـانــد. اما چاقـــی، سیـــگار کشـیــدن، ژنـــتیک، جنــســـیـت و سن نیز می‌ـــتواننـــد ایــن ریـســـک را افــزایــش بدهـــنــد. قنـــد خون کنترل نشده و فشــار خون بالــا می‌تواند به رگـــهای خونی موجود در کلــیـهـــ‌هــا آسیـــب زده و توانـایی آنـهــا برای عمـــلـــکـرد در سطحی بهــینه را کاهش بدهـد.

زمانی که کلـیهــ‌ـها به طور موثر کار نمیـ‌ـکننــد، ضایعاتـی در خون جمع می‌ــشود، مثلـا ضایعات ناشــی از غذا. بنابراین لازم اســـت بیماران کلــیوی، رژیم غذایــی خاصــی را دنبال کننـد.

بیماری کلـیوی و رژیـم غذایی

محدودیــتـــ‌ـهـای غذایی بســتـه به میـزان آسیـــب کلـــیهــ‌ـهـا، گوناگون هستـنـــد. مثـلـــا افرادی که در مراحـــل اولیــه‌ــی بیـمـــاری کلــیوی هستـــنــد نســبـــت به کسـانـــی که نارسـایـی کلـــیوی دارنـــد، محـــدودیتـ‌ـهـــای غذایــی متفاوتی را دنـــبال میـــ‌کــنـند. اگر دچـــار بیمــاری کلـــیوی باشید، پزشـک معـالـج‌ـتان بهترین رژیـــم غذایـی را که متـنــاسب با نیازهای فردی شمـــا باشــد به شمـــا توصیـــه میـــ‌ـــکــند.

برای بیـشـتر افـــرادی که دچــار بیمـــاری کلـــیوی پیـشــرفتــه هســـتــنــد، مهـــم اســت که رژیـم غذایـی در پیــش بگیـــرنـد که دوست کلـــیـــه‌هـــا باشد و مقـــدار ضایـــعات موجود در خون را کاهـش بدهد. ایـــن رژیم غذایی اغــلـب رژیـــم renal‌ نامـیـــده می‌ـ‌ـــشود. این نوع رژیم غذایی، عملکـــرد کلـیه‌ــها را تقویت کرده و از آسیـــب بیشتر آنــهـا جلوگیـــری میــ‌ـــکــنـد. هر چند محـــدودیـت‌هـــای غذایی متنوع هســـتــنـد اما معمولا توصیـه میـ‌ــ‌شود تمــام افــرادی که بیــمـاری کلیوی دارند، مواد مغــذی زیـر را محـدود کنـنــد:

سدیــم: سدیــم در بسیـــاری از غذاهـــا وجود دارد و جزء اصــلـــی نمـک نمکـدان اســت. کلـیـــهــ‌ـهای آسـیــب دیده نمی‌ــتوانند سدیــم زیادی را فیلـــتـــر کنــند، در نتـیـــجه میـزان آن در خون افـزایــش می‌ـیابـــد. معـمولا توصیــه میـــ‌‌ـشود مصــرف سدیـــم را به کمتــر از 2000 میـــلـــی گرم در روز محـــدود کنید.

پتاسیـم: پتاســیــم نقشــ‌ــهای حیــاتـی زیـــادی در بدن دارد امـا افـرادی که بیمـــاری کلــیوی دارند بایــد مصـرف پتاسیـم را محدود کنــند تا میــزان آن در خون‌شـان بالا نرود. معمولا توصیه میـــ‌ــشود مصـــرف پتــاسیـم را به کمتــر از 2000 میلی گرم در روز محـــدود کنــید.

فسفـر: کلیـــهـــ‌ـــهــای آســیـــب دیـده نمـیـ‌توانند فســفر اضافی را دفـــع کنند و فسفـر هم مادهـ‌ــی معــدنـی اســـت که در بســیــاری از غذاها وجود دارد. مقـــادیر زیــاد فسفـــر میـ‌ــتواند منجـر به آسیـــب به بدن شود، بنابـرایــن مصـــرف فسفـــر غذایـــی را باید به کمـتـــر از 800 تا 1000 میلی گرم در روز محـدود کنـــید.

پروتئین هم ماده‌ی مغـذی دیگــری است که افراد دچار بیمـــاری کلـــیوی باید مصرف آن را محـدود کنـــنـد، چون ضایـعــات حاصــل از سوخت و ساز پروتئین نمـــیـ‌توانـد توسط کلیـه‌ــهــای آسـیـــب دیـده به خوبی دفـــع شود. امـا افرادی که در مراحل حادتر بیـمـاری کلــیوی هستـــند و دیالیــز انــجـــام می‌ـــدهنـــد، نیاز بیــشـتـری به پروتئین دارنـد.

هر فردی که بیـماری کلـیوی دارد با فرد بیــمــار دیـگـــر متـفـــاوت اســت و به همین علـــت است که باید در مورد نیـــازهـــای غذایــی خاص خودتـــان، حتـــمـــا از پزشــک معـــالــجــ‌ـــتان توصیهـــ‌هــایـــی بگــیریـــد. خوشبـختانـــه بیمـــاران کلـــیوی، انتـخــابـــ‌ـهای غذایـــی سالـــم و خوشمـزهــ‌ـی زیــادی دارنـد که فســفـــر، پتـــاسـیـــم و سدیم کمـــی دارنــد.

گل کلـــم

 

گل کلم، سبزی بسیار مغـذی اسـت و منـبـع خوبی از ویتـــامیـــن C، ویتــامـیـــن K و ویتــامیــن B محـسوب میــ‌ـــشود. گل کلم سرشــار از ترکیــبـات ضد التـــهـــابی چون اینــدول‌ــها بوده و منــبع عالـــی فیـــبـر است. ضمــنا میـ‌توانید از پورهــ‌ی گل کلم به جای سیب زمـینـــی به عنوان سایــد دیـــشــی کم پتــاسیـــم اسـتـــفاده کنیــد. یک فنجـان (124 گرم) گل کلـــم پخته شده حاوی؛ 19 میـــلی گرم سدیـم، 176 میـــلی گرم پتاسـیم و 40 میلی گرم فســـفــر اســت.

بلوبری

بلوبری غنـــی از مواد مغــذی بوده و یکـی از بهــتریـن منـــابــع آنــتی اکـــســیــدانـی اســـت. بلوبری حاوی آنتـی اکـــسیـدانـــ‌هـــایــی به نام آنــتوسیـانــیــن‌هاست که میــ‌ـــتوانـند در برابـر بیمـاری‌ــهای قلبـی، انواعـی از سرطـــان‌هــا، زوال عقـــل و دیـــابـــت از شمـا محافظت کنند. ضمــنــا بلوبری میـ‌توانــد به خوبی در رژیـــم غذایـی خاص بیمـاران کلــیوی جای بگـــیــرد زیــرا کم سدیــم است. یک فنـجـــان بلوبری تازه حاوی؛ 1.5 میلـی گرم سدیـــم، 114 میـــلی گرم پتـــاسیـم و 18 میلـی گرم فســفر اســت.

انـــگور قرمــز

انگور قرمــز نه تنـــها خوشمـزه اســت بلـکـه مقـدار فراوانـی مواد مغـــذی دارند. انــگور قرمـز سرشار از ویتامـــیـن C‌ بوده و دارای آنـــتــی اکـســیدانـــی به نام فلـاونیـدهــاست که ثابت شده ضد التهاب هســتـــنــد. ضمــنـــا انــگور قرمـز غنــی از رزوراتول اسـت که نوعی فلاونید محسوب شده و برای سلامت قلـب مفــیـــد اســت و با دیـابـــت و زوال عقل مبـــارزه می‌کـــنـد. این میوه‌ـــی شیرین، دوست کلــیهـــ‌ــهـــاست. نصــف فنــجـــان (75 گرم) انـگور قرمز حاوی؛ 1.5 میلــی گرم سدیــم، 144 میـلـی گرم پتـــاســـیم و 15 میـــلـــی گرم فسفـــر اسـت.

سفیدهــ‌ــی تخـــم مرغ

هر چنـــد زرده‌ـــی تخـــم مرغ بســیــار مغــذی است اما مقدار زیادی فسفـر دارد. برای همـیـــن سفــیـدهـ‌ی آن می‌توانـــد انـــتخاب بهــتـری برای بیـــمــاران کلیوی باشـد. سفـیــدهـــ‌ی تخم مرغ منــبــع عالی پروتئین با کیفــیـتـــی است که دوست کلـــیـهــ‌ـــهاست. بنابرایـــن می‌توانـــد برای دیالیـــزیـ‌ــها یک غذای بسیـــار خوب باشـد چون ایــن افراد نیاز بیــشــتـــری به پروتئین دارنــد امـا بایـد مصــرف فسفر را کاملا محـدود کنــند. دو عدد سفـیـدهـ‌ی تخم مرغ بزرگ حاوی؛ 110 میــلــی گرم سدیـــم، 108 میـــلــی گرم پتـــاسیــم و 10 میلـــی گرم فســفـــر است.

 

سیـــر

کســـانـــی که مشکلـــات کلــیوی دارنـــد باید سدیم محـدودی مصرف کنـند. سیـر میـــ‌توانـــد جایـــگزیــن خوبی برای نمـک سر سفــره باشـد که هم طعـــم خوبی به غذا می‌ـدهــد و هم فوایـــد زیــادی برای سلــامتی دارد. سیــر منــبع خوبی از منگـنز، ویتـــامین C‌ و ویتـــامیـن B6 بوده و حاوی ترکـیبات سولفوری است که خواص ضد الــتـــهابی دارند. سه حبـه سیر (9 گرم) حاوی؛ 1.5 میــلی گرم سدیــم، 36 میلی گرم پتـــاســیــم و 14 میـلـــی گرم فسفــر اســـت.

گنـــدم سیـاه (دانه چاودار)

بسیاری از غلات سبوسدار، فسفـر زیـادی دارنـد امــا گندم سیاه یک اســتثناســت. گنـدم سیـــاه یا دانه چاودار بســیـار مغــذی بوده و منــبع خوبی از ویتـامینـــ‌های گروه B، منیزم، آهن و فیبـر است. گنــدم سیاه غلهــ‌ای بدون گلوتن اســت که باعث میـــ‌شود برای مبــتــلــایــان به بیــمــاری سلیاک، غذای منـــاسـبـــی باشد. نصف فنجان گنـدم سیــاه پخـتـه شده حاوی؛ 3.5 میــلـی گرم سدیم، 74 میـلی گرم پتــاســـیـم و 59 میــلـی گرم فسفــر است.

روغن زیــتون

روغن زیـــتون منــبـــع سالـمی از چربی بوده و بدون فسفر است. معـــمولا بیمــاران کلـیوی برای کنـــتـرل وزن خود دچار مشـکل هســـتنــد. بیشـــتر چربـی موجود در روغن زیـــتون، چربـی تک غیراشبــاعــی به نام اسید اولئیک اســت که خواص ضد التــهـــابی دارد. ضمــنا چربـــی‌ـهـــای تک غیــراشـــبـــاع در دمــاهــای بالــا مقاوم هسـتـنـــد و به همین علـــت، روغن زیــتون انـتخابــی سالم برای پخــت و پز اســت.

28 گرم روغن زیـــتون حاوی؛ 0.6 میـــلـی گرم سدیـم، 0.3 میلـــی گرم پتاسیم و 0 گرم فســـفـر اسـت.

بلغور

بلــغور، غلـــهــ‌ـای سنـتی است که جایــگـــزین بســـیار عالـــی برای سایـر غلاتـــی است که بیمـــاران کلــیوی نمــیـ‌توانــنــد آنـــهــا را مصرف کننــد. ایـــن غلـــهــ‌ی مغــذی، منبـع خوبی از ویتـــامـــین‌هـای گروه B، منـــیزیــم، آهن و منــگـنز است. بلغور غنـی از پروتئین گیاهــی بوده و فیبـــر غذایــی زیادی دارد که برای سلـامت گوارش مهـــم است. نصـف فنجان (91 گرم) بلغور حاوی؛ 4.5 میلــی گرم سدیم، 62 میـلـــی گرم پتاســـیـــم و 36 میـــلی گرم فســـفر اســت.

کلــم برگ

کلم برگ از خانواده‌ی کلــمـ‌ـهـــا بوده و سرشــار از ویتـامینـ‌هـا، مواد معدنــی و ترکــیبـات قدرتمـنـــد گیـــاهـــی اسـت. کلـــم برگ منــبـــع عالـــی ویتـامــیـــن K، ویتـــامـیــن C و ویتــامین‌ــهـای B اسـت. ضمنــا کلــم برگ، فیبـر غیر محلول دارد؛ فیــبـــر غیر محـلول فیــبری است که با بهـبود حرکـات روده و حجـم دادن به مدفوع، سلــامــت سیـــســـتم گوارش را افـزایـــش میــ‌ـــدهد. کلـم برگ، پتاسیــم، فســـفـــر و سدیـــم کمــی دارد. یک فنـــجــان کلـــم برگ خرد شده حاوی؛ 13 میــلی گرم سدیـــم، 119 میــلـــی گرم پتاســـیــم و 18 میـــلی گرم فسفــر اســـت.

 

مرغ بدون پوست

درسـت است که بیـمـاران کلیو بایــد مصرف پروتئین را محـــدود کنند، امــا تامین پروتئین کافــی با کیــفیت بالـا نیز برای سلــامـــتی حیـــاتی اســت. سینـــه مرغ بدون پوست، فسفر، پتـاسیــم و سدیم کمتـــری دارد. هنـگام خرید مرغ، نوع تازهـــ‌ـی آن را انـــتخـــاب کنـــیــد و مارینه شدهـــ‌ی آن را نخرید، زیرا میـ‌تواند حاوی مقدار زیــادی سدیــم و فسـفـــر باشـد. 84 گرم سیـــنـهـ‌ مرغ بدون پوست حاوی؛ 63 میلـــی گرم سدیـم، 216 میلی گرم پتاســیـــم و 192 میلی گرم فســفــر است.

فلــفل دلمه‌ای

فلــفل دلــمهـــ‌ـای حاوی مقــدار مناســبی از مواد مغذی بوده و بر خلــاف بسـیـــاری از سبـــزیــحــات دیـــگـــر،ــپتـاســـیــم کمی دارد. این فلــفلـــ‌ـــهــای رنـگـی غنی از آنـــتی اکـســیـدان قدرتـــمـندی چون ویتامیـــن C‌ هستنــد. یک عدد فلــفــل دلــمهـ‌ای قرمز (74 گرم) حاوی 158 درصـــد از میـــزان توصیـه شده ویتامـــیـــن C است. فلـــفـــل دلـــمهــ‌ــای ویتـامـین A زیــاد نیـــز دارد که یک ماده‌ــی مغـــذی مهــم برای عملـکرد سیـســـتم ایـمـنـــی است که معــمولا در بدن بیـمــاران کلیوی افت میـ‌کـنــد. یک عدد فلـفـل دلمـــهــ‌ـای قرمز کوچک حاوی؛ 3 میلــی گرم سدیم، 156 میـــلــی گرم پتــاســیم و 19 میلــی گرم فســفر اســت.

پیـاز

پیــاز، طعم دهنـدهـــ‌ــای بســیار خوب است که سدیـم ندارد. کاهـش مصـرف نمــک برای بسیـــاری از بیماران سخـــت اســـت و پیاز میـــ‌تواند جایــگــزیـــن خوبی برای نمک باشـد و طعم خوشایـنـدی به غذا بدهـــد. پیاز خرد شده با سیــر و روغن زیـــتون، بدون اینــکـــه سلامت کلـــیه‌ـــهـا را به خطـر بیــندازد، طعم خوبی به غذایـ‌تـــان میــ‌دهـد. ضمنــا پیـاز دارای ویتـــامــین C، منگـــنز و ویتــامـــینـ‌ــهـــای B بوده و فیــبر پربیوتیـــک دارد که با تغذیــه‌ی باکـــتــریــ‌ـــهـــای مفـیـد روده، به سلـامــت گوارشــ‌تان کمـــک میـــ‌کنــد. یک عدد پیـــاز کوچک (70 گرم) حاوی؛ 3 میـلی گرم سدیــم، 102 میلـی گرم پتــاســیـم و 20 میلی گرم فســفر اســت.

آروگولا

بسـیـاری از سبـــزیـــجــات مفید مانـــنــد اسفناج، پتاســیـم زیــادی دارند و افـراد کلــیوی نمــی‌ـــتوانــند از آنــها مصـــرف کننــد. امـــا آروگولا یا شابـانک، گیــاهـــی مغـــذی اســـت که پتـاسیم کمی دارد و میــ‌ـــتواند انتـــخـــاب خوبی برای سالاد و سایـــد دیــش منـاسـب بیــماران کلیوی باشد. آروگولا منبــع خوبی از ویتـــامیــن K و مواد معــدنی چون منـگنـــز و کلـــسیم است که همــگــی برای سلامــت اســـتــخوانـــ‌ــهای مهـــم هسـتـنـــد. این سبـزی مغــذی، نیـتـــرات هم دارد که ثابـت شده می‌توانـد فشار خون را کاهـش داده و بنـابرایـــن از ایــن جهـــت هم برای بیمـاران کلـیوی مناســـب است.

یک فنـجـــان (20 گرم) آروگولای خام حاوی؛ 6 میـــلی گرم سدیم، 74 میـلــی گرم پتاسـیم و 10 میلـــی گرم فسفــر اســـت.

ماکــادمیـا (فنـدق اسـترالـــیایـــی)

بیـــشتر مغزهـا فسـفر زیادی دارند و مصــرف آنها به بیــمـاران کلیوی توصیـــه نمیــ‌ـشود. امــا ماکـادمـیا، انــتـخاب بســیـار خوبی برای ایــن افـــراد است چون نســـبـــت به آجیـل‌های معـــروفی چون بادام زمـــینـی، فســـفـر بسـیـــار کمــی دارد. ماکــادمیا سرشار از چربی‌هــای سالـــم، ویتـــامـــینـ‌هـای B، منــیزیم، مس، آهن و منــگـنز اســـت. 28 گرم ماکادمـــیـا حاوی؛ 1.4 میـــلـــی گرم سدیــم، 103 میلـــی گرم پتـــاســیــم و 53 میلی گرم فســفـر اســـت.

 

تربـــچه

تربـــچـــه، سبـــزی تُرد و دوست داشـــتـنـــی اســـت که به خوبی در رژیــم غذایی منـــاسب بیماران کلیوی جای میــ‌ـــگـیـــرد. زیرا پتـاسـیـــم و فســـفــر بسیار کمی دارد و سایـــر مواد مغـذی آن زیاد اســـت. تربـــچه منـبــع عالـــی ویتامین C اســت که به عنوان یک آنتی اکسیــدان قوی میـ‌ــتواند ریــسک بیـــمـاری‌هـای قلبــی و آب مروارید را کاهـــش بدهد. ضمـنـــا طعم فلفل مانـنـد تربچـه باعــث میـــ‌ــ‌شود طعــم خوبی به غذای کم سدیـــمــ‌تــان بدهد. نصـف فنـــجـان تربـــچهــ‌ی خرد شده حاوی؛ 23 میلـــی گرم سدیـــم، 135 میـــلی گرم پتــاسیم و 12 میــلی گرم فســـفـــر است.

شلــغم

شلغـــم هم دوست کلـیـهـ‌ـهاســت و میـ‌تواند جایــگــزیــن خوبی برای سبـــزیجاتی باشــد که پتـاسیم زیــادی دارنــد مانــنـد سیــب زمـیــنـــی و کدو. شلغـم سرشـــار از فیبر و مواد مغـــذی چون ویتامـین C، ویتــامیــن B6، منگـنــز و کلسـیـــم اســت. می‌توانیــد شلــغم را به صورت پخـــتـــه یا کبـــابی مصـرف کنیـد. نصــف فنـــجان شلـغـــم پخـتـــه شده حاوی؛ 12.5 میــلـی گرم سدیـم، 138 میلــی گرم پتاسیـم و 20 میلـــی گرم فسفـــر اســت.

آناناس

بســیـــاری از میوه‌ـهای اســـتوایــی مانــند پرتــقــال، موز و کیوی دارای پتاسیـم فراوانــی هستند. امــا آنـــانـاس یک میوه‌ی شیریـن و کم پتـــاســیم است که میــ‌ـــتواند برای بیماران کلـیوی مناســب باشد. آناناس غنــی از فیــبــر، ویتـامـیـــنــ‌هــای B، منـــگـــنــز و بروملـین اسـت؛ بروملــین آنــزیــمی اســـت که به کاهش الـــتهـاب کمــک می‌ــکند. یک فنجان آناناس خرد شده حاوی؛ 2 میـــلـــی گرم سدیم، 180 میلی گرم پتاسیم و 13 میلی گرم فســفـــر اســـت.

کران بری

کران بری هم برای کلـیهـــ‌ــها مفـــیــد اســت و هم برای مجـــاری ادراری. این میوه‌ـــی ریز و ترش حاوی فیـتونوترینــتـ‌ـهــایی به نام پرو آنــتوسیانــیـدیـن نوع A است که مانـــع چســـبیـدن باکــتریــ‌هـا به مخــاط سیستم ادراری و مثانه میـــ‌شود و در نتـــیـــجـــه از عفونت پیشـــگـــیری می‌کنـد. ایـــن چیــزی اسـت که برای بیمـاران کلیوی مفید اسـت زیرا این افـــراد بیــشـــتر در معـرض عفونتـ‌ــهای مجـــاری ادراری قرار دارنـــد. کران بری را می‌توانیـد به صورت، تازه، خشـــک شده و یا به عنوان آبـــمــیوه استــفـــاده کنـــیــد. یک فنــجان کران بری تازه حاوی؛ 2 میـلـی گرم سدیـم، 85 میــلی گرم پتاســیم و 13 میـلـی گرم فسفر است.

قارچ شیــتاکــه

قارچ شیــتـاکـه، قارچـــی بســـیـار خوشمـــزه اســت که میــ‌ــتوانـیــد آن را به جای گوشت استــفـــاده کنــیـد و برای بیـمـــاران کلــیوی که باید پروتئین کمــی مصرف کنـنـــد بسیـار خوب است. قارچ شیتـــاکـه منبـع عالـی ویتـــامیــن‌هـــای گروه B، مس، منـــگـــنز و سلـــنیوم است. ضمـنــا ایـــن قارچ مقـدار خوبی پروتئین گیـاهی و فیـــبر غذایی دارد. قارچ شیتـــاکـه، نســبت به قارچـــ‌ـهای دیــگر، کم پتاســیـم اســت. یک فنـجان قارچ شیـتاکـه پخـتـــه شده حاوی؛ 6 میلـی گرم سدیـم، 170 میــلـی گرم پتــاسیم و 42 میلی گرم فســفــر اســت.

تغذیه مناسب و رژیم درمانی در بیماران دیابتی و کلیوی

مطالب مرتبط

نظرات کاربران (0)

دیدگاه ها بسته شده اند.