پیش بینی سازمان ناسا خشکسالی در ایران

خشکسالی در سال جدید یکی از پیش گویی های ناسا می باشد کشور ایران چهارمین کشوری است که در لیست خشکسالی سال 2018 در ناسا قرار گرفته است این خطر جدی بخش عمده کشور ایران را در بر گرفته است و باعث خواهد شد قسمت جنوبی کشور چند سال در خشکسالی باشد در ادامه تصاویر و جزئیات بیشتر پیش بینی سازمان ناسا خشکسالی در ایران را در مجله خبری دانستن خواهید دید با ما همراه باشید.

به گزارش مجله خبری دانستن : «خط خشکسالی بدون شوخی است» , «ایران چهار‌مین مرزو بوم در معرض خشکسالی» , «تبدیل قسمت های وسیعی از کشور ایران به بیایان مطلب» و . . . اینها تیترهای خبری است که در ماه ها و سالهای قبل در بخش اعظمی از رسانه های مکتوب و خبرگزاری ها به گزارش متولیان و مدیران رئیس منابع آب ابلاغ و پخش شده شده‌است که هر یک از آن‌ها عارضه ها و علامت های خاصی را نشانه بر کلام های خویش ارائه می دادند .

تا جایی که چندی قبل ناسا در گزارشی مهر تاییدی بر چالش خشکسالی در کشور ایران علی الخصوص لبه خلیج عجم مطرح کرد که‌این مورد زنگ خطر دورازشوخی را برای مسئولان کشوری به صدا درآورده است و بایستی روئت کرد که متولیان این حوزه با دقت بدین گزارش چه تدابیری را برای حل این معضل اتخاذ خواهندکرد .

ناگفته نماند به جز تغییرات آب و هوایی و کاهش بارندگی در سرزمین که ولی یقه بقیه کشورها را نیز گرفته , پرورش جمعیت , کشاورزی اشتباه و در نظر نگرفتن مزیت ها با دقت به شرایط گرم و کم آب مرزو بوم , رئیس اشتباه و عطش بسط از مهم‌ترین دلایلی است که سبب ساز شده جمهوری اسلامی ایران در معضل آب دست و پا بزند .

جهش پرورش جمعیت جمهوری اسلامی ایران از هشت میلیون به 78 میلیون طی هشت ده سال اخیر از یک سو و مصرف سرانه آب تجدیدپذیر هر ساله مرزوبوم از حدود 13 هزار متر مکعب در سال 1300 به حدود 1400 مترمکعب در سال 1392 از سمت دیگر سبب ساز به‌وجود وارد شدن بحرانی است که روز جاری با آن رو به رو هستیم و در صورت ادامه این فرایند , موقعیت در آتی به مراتب بدتر خواهدشد .

طبق آمارهای قانونی میزان منابع آب تجدیدپذیر کل کشور‌ایران 130 میلیارد مترمکعب است و مطالعات و برسی ها نشان می‌دهد که در سال 1386 از کل منابع آب تجدیدشونده مملکت حدود 5 . 89 میلیارد متر مکعب جهت مصارف قسمت های کشاورزی , صنعت و معدن و خانگی برداشته شده که حدود 83 میلیارد مترمکعب آن ( 93 درصد ) به بخش کشاورزی , 5 . 5 میلیارد مترمکعب ( 6 درصد ) به بخش خانگی و مابقی به بخش صنعت و نیازهای متفرقه دیگر اختصاص داشته است .

جايگاه ای که خوشایند نیست

می توان اظهار کرد گزارشی که ناسا از موقعیت گرمایش جهانی و خشکسالی ارائه داده است , ابدا گزارش خوشایندی نیست و کسب مرتبه چهارم برای کشور ایران از بین 45 کشوری که در معرض خشکسالی شدید قرار دارا‌هستند نیز ابدا درجه خیر و خوبی نیست . ناسا تاکید کرده این واقعه در 30 سال آتی چهره خواهدداد .

در گزارش ناسا آمده است بعید نیست بین 30 تا 40 سال آتی قسمت های وسیعی از کشور‌ایران به کویر مطلق تبدیل شوند . تاثیرات گرمایش زمین و عواقب آن همچون خشکسالی با حدی دور از شوخی است که هشدارها برای مهار گازهای گلخانه ای و جلوگیری از پیامدهای ناراحت کننده نظیر سیل سرازیر شده‌است .

آخری خشکسالی کشور ایران در سالهای 45 و 46 اتفاق افتاد که صدها نفر در شرق کشور‌ایران از گرسنگی مردند و اکثری از شرق جمهوری اسلامی ایران به خراسان , یزد , کرمان و سیستان و بلوچستان مسافرت کردند و هم اکنون مجدد چنین خطری مردمان لبه خلیج عجم را تهدید می نماید و این قضیه دوچندان مهمی است که دولت و متولیان از همین روز جاری بایستی دست به عمل شوند تا از پیدایش چنین پدیده شومی جلوگیری نمایند

اگرچه به گفته کارشناسان , خشکسالی قابل در دست گرفتن نیست البته می توان با اجرای برنامه های صحیح و مدیر منطقی این خطر را با کمترین زخم پشت رمز گذاشت . کشور‌ایران کشوری است که در گزارش ناسا دو توشه به اسم آن تحت عنوان یک کدام از کشورهایی که در پیشانی این قهقرای مرگبار اقلیمی جای دارد , اشاره شده‌است .

وای بیشه بیایان می‌شود

در گزارش «ناسا» آمده است در سالهای پیش رو , میزان بارش کشور ایران کمتر از نصف میانگین خواهدبود . کویر ها در کشور‌ایران دوچندان بسط خواهندیافت و چیره زیستگاه های کشور‌ایران وارد یک دگردیسی پس رونده خواهندشد . یعنی بیشه ها درختزار میشوند , درختزاران بوته زار میگردند , بوته زارها کویر میشوند و کویر ها به عدم زادآوری زیستی آن در دست کم ممکن قرار گرفته و دوسوم مساحت جمهوری اسلامی ایران در شمار بخشها کم آب و نصفه کم آب قرار می گرد .

البته نباید از این غافل شد که علاوه بر عواملی که تا قبل از این به آن اشاره شد مهم‌ترین برهان تخریب طبیعت و از بین رفتن منابع آبی‌رنگ , عمل ارگانیک بشر ها در کشوری است که هیچ نوع رویکرد آبی رنگ خروجی به دریای آزاد از شمال به جنوب ندارد تا آلاینده های جامد و مایع را بشوید و به اصطلاح زیست بوم ها را تازه و احیا نماید .

از حیث زمین شناسی , این مرزوبوم پهناور و مثلثی صورت که بین دو حرفه کوه البرز و زاگرس قرار گرفته و بین این دو کوه نیز محصور است به طوری است که هیچ رودخانه ای از آن روان نمیشود که نهایتا به خلیج عجم یا این که دریای عمان رسد و تمام رودهای روان در راستای دامنه های جنوبی البرز یا این که دامنه های شمالی زاگرس یا این که به دریاچه بسته مازندران , می ریزد یا این که در چاله هایی مانند دریاچه ارومیه و بختگان و بستگان و هامون و . . . مسدود و محدود می‌شوند .

فیض این تکرار و دوام چرخه آب در طبیعت بسته فلات کشور ایران این بوده و میباشد که نمک وارده به محیط زیست تدریجا در همین چاله های باطن فلات انباشته شود و با لبریز شدن درایچه ها و آبگیرها نمک باقیمانده بوسیله باد به زمین های اطراف متفرق شود .

چند روز قبل نیز حمید چیت چیان , وزیر کهن نیرو نسبت به موقعیت مصرف آب در مملکت با اعتنا به چالش خشکی هشدار داده و گفته بود : «ناچاریم در میزان مصرف آب تجدیدنظر کنیم , چون ادامه حالت مو جود , حیات بشر و ادامه فرهنگ و تمدن اهل ایران را مورد تهدید قرار می‌دهد و اضطراری است با همگرایی در مسئله های نظری بتوانیم به یک برنامه مشترک ملی در رابطه آب و اقتصاد آب رسیده و آن را مبنای تصمیم گیری ها در اختیار بگذاریم . »

هیچ پیش گویی ای محقق نشده است

در بعضا پیشبینی ها بیان شده که دمای زمین حداکثر تا یکی دو ده سال دیگر هفت سکو گرم خیس می‌شود البته در قبل هم پیش گویی هایی انجام یافته که به وقوع نپیوسته اند . مثلا در سال 1991 میلادی گفته می‌شد که تا سال 2000 میلادی آب دریاها دو متر و تا سال 2010 میلادی , پنج متر بالا می‌آید در صورتیکه که‌این واقعه نیفتاد .

چندی قبل که زمینه ناسا زیاد جنجال کرد , محمدتقی زمانیان , عضو دیرین مجموع هواشناسی دراین مورد گفته بود که براساس این بیانها , اقلیم دنیا تغییر تحول پیدا کرده و علاوه بر ارتقاء دمای کره زمین , میزان بارندگی هم در بخشها گوناگون نوسان پیدا نموده است که اما احتمال دارد براساس این اطلاعات , مواقعی هم مشاهده شود ولی به صورت کلی نمیتوان قطعیت آن را اثبات کرد .

این معلم دانش گاه بابیان این که اقلیم دنیا از نظام خویش تخلف نمیکند , افزود : «به تیتر نمونه بیشتر گرمای خورشید به حوزه‌ حاره میرسد و در صورتی‌که قرار بود این گرما به مرزهای فراتر تکثیر پیدا نکند , معاش فقط در محدوده باریکی از کره زمین ممکن بود . بایستی به مسائلی که از سمت جامعه جهانی مطرح میگردد با رویت کرد انتقادی نگاه کنیم ; به دلیل آن که اکثری از این اداره ها زیر تاثیر دولت های بزرگ بوده و برای پیاده سازی خط مشی آن ها عملکرد می نمایند . »

این که آیا وزیری که برای وزارت نیرو گزینش خواهدشد برای حل این اختلال و بحران چه تدابیری می اندیشد , موضوعی است که می بایست معطل اجرایی شدن آن بود با دانش بدین زمینه که تمام کارشناسان و صاحب و مالک نظران حوزه هواشناسی متفق القول معتقدند که پش بینی هواشناسی برای زمان های طولانی با خطای متعددی همراه است و نمیتوان به صورت جدا و باور از آن کلام اعلام کرد .

کابوس خشکسالی

در گزارش پیش رو شرایط کلیه استان های مرزوبوم را بررسی میکنیم تا ببینیم کدام یک از استان ها موقعیت دلخواه خیس و کدام یک موقعیت بدتری دارا‌هستند .

در گزارش هایی که دراین باره نشر داده شده , آمده است : استان آذربایجان غربی تا زمان 93 – 92 حالت ترسالی قابل قبولی داشت ولی به‌تدریج این وضعیت تغییر و تحول کرد و از موقعیت ترسالی به موقعیت خشکسالی میانگین تا خشکسالی زیاد شدید تغییر‌و تحول موقعیت داده است .

البته واقعه قابل فکر این است که استان هایی که در نوار ساحلی جنوب غربی خزر , غرب , شرق و وار ساحلی استانهای جنوبی قرار داشتند تغییر وضعیت داده و از شرایط خشکسالی متوسط تا خشکسالی بسیار شدید به شرایط نرمال تا ترسالی رسیدند که این تغییر تا حدودی اتفاق های بهتری را برای برخی از شهرهای کشور نوید می داد.

اما استان فارس بیشترین شرایط خشکسالی را تجربه کرد به ویژه در شهرستان های شمالی استان مانند شهرستان اقلید که البته گستره این خشکسالی از سال 91 از شهرستان های فسا و زرین دشت شروع شد که در آن مقطع زمانی از بیشترین شدت خشکسالی برخوردار بودند.

در حال حاضر باید گفت استان های تهران، قم، البرز، خراسان شمالی، رضوی، سمنان، اردبیل، آذربایجان شرقی و قزوین در وضعیت خشکسالی هستند و استان های گلستان، کردستان، مرکزی، خراسان جنوبی و یزد با توجه به مقادیر SPI در 9 ماهه منتهی به خرداد سال آبی 93-92 در وضعیت هشدار قرار گرفته اند.

از سوی دیگر در کل کشور و در ماه های گذشته هوا حدود سه درجه سلسیوس گرم تر از حد طبیعی بود یعنی تقریبا همه 3 استان کشور بین یک درجه تا 4.5 درجه سلسیوس گرم تراز شرایط طبیعی و مورد انتظار را تجربه کردند.

در اسفند سال 95 استان های خراسان رضوی، زنجان و البرز گرم ترین استان های کشور بودند. این استان ها 4.5 درجه سلسیوس گرم تر از حد طبیعی اسفند را پشت سر گذاشتند، همچنین استان های هرمزگان 1.5 درجه، فارس دو درجه و سیستان بلوچستان 2.2 درجه سلسیوس گرم تر از حد طبیعی اسفند بودند.

استان تهران هم همین شرایط را داشت و هوای آن در چند ماه گذشته حدود چهار درجه سلسیوس، خراسان رضوی 3.2 درجه، البرز سه درجه و زنجان 2.9 درجه سلسیوس گرم تر از حد طبیعی مورد انتظار را پشت سر گذاشتند.

چندی پیش نورالدین مونا، نماینده فائو در ایران گفته بود بخش اعظمی از اراضی کشور ایران شامل اکوسیستم خشک و نیمه خشک با میزان بارش کم در اندازه 250 میلی متر در سال را تشکیل می دهد که نتیجه آن کاهش رویش گیاهان و کاهش تولید است.

اکنون مشاهده می کنیم سراسر جهان تنوع زیستی و امنیت غذایی تحت تاثیر این مساله قرار گرفته است به گونه ای که مساله بیابان زایی، تولید محصولات کشاورزی را کاهش داده و کشورها به ویژه کشورهای در حال توسعه را با خطر جدی مواجه کرده است که به همین منظور باید استراتزی هایی برای سازگاری با این پدیده شوم طراحی کرد.

باید به خاطر داشته باشیم که بروز پدیده خشکسالی تاثیر قابل توجهی بر افزایش ریزگردها و توفان ها خواهدداشت که در آینده تهدید بزرگی خواهدبود.

پیش بینی سازمان ناسا خشکسالی در ایران

نظرات کاربران (0)

دیدگاه ها بسته شده اند.