درمان بیماری تالاسمی با رژیم غذایی مناسب

بیماری تالاسمی نوعی کم خونی می باشد که برای همیشه درمان ندارد و این بیماران باید خون سالم دریافت نمایند ولی این بیماری با تغذیه مناسب نیز درمان می شود و بیشتر افراد که بیماری تالاسمی دارند از مواد غذایی آهن دار استفاده نمایند تا بدنشان نیاز آهن خود را تامین نماید در ادامه تصاویر و جزئیات بیشتر درمان بیماری تالاسمی با رژیم غذایی مناسب را در سایت دانستن خواهید دید با ما همراه باشید.

به گزارش سایت دانستن: تالـــاسـمـــی به گروهی از اختــلــالــات ژنــتــیــکی در خون اطلـاق می شود. برای فهـم تأثیــر تالاسمی بر بدن انـــســان لازم اســت ابـــتـدا دربــاره نحوه ساخـــتـه شدن خون در بدن نکـاتــی را بدانـــیـم.

هموگلوبیـن جزو انـــتـقـال دهنده اکـــســیژن در سلول های قرمــز خونی است. هموگلوبیـن شامــل ۲ پروتئین مختلــف به نام آلفـــا و بتـــا اسـت. اگر بدن توانایـی تولیــد کافــی از هر نوع پروتئین را نداشــتـــه باشـد، سلول های خونی به طور کامـــل شکــل نمی گیرد و در ایـــن صورت توانــایــی انـتقــال اکسیـــژن کافـی را ندارد و در نتــیـــجـــه نوعی کم خونی در بدن ایــجـاد می شود که شاید تا پایـــان عمــر همـراه فرد باشــد.

تالـــاسـمـــی که یکی از شایع ترین بیماری ها در ایـران اســت معمولا از پدر و مادری که ناقل ژن کم خونی اســت به فرزنـدان به ارث می رســد.

گاهـــی کم خونی و فقـــرآهـن با تالاسمی اشــتـبـاه گرفتـــه می شود. اولیـــن قدم برای تشخـــیـص ایـــن بیماری تعیین موتاسیون اســت. بایـــد بررسـی شود که پدر و مادر چه نوع موتاسیونی دارند. به طور مثــال، کم خونی داســی شکـــل ۳۰۰ یا ۴۰۰ موتاســـیون دارد.

در مورد همـسرانـی که تالاسمـی دارند، هیـچ ممــنوعیـــت ازدواج وجود ندارد؛ همسران تحـــت آزمـایش لازم قرار می گیرند و به آنــهـــا اجـازه داده می شود، در دوره بارداری آزمـــایش پیــش از تولد را انجام دهنـــد. چنـــانـچـه ایــن آزمایـــش انـــجام نشود، ۲۵ درصــد امـــکان دارد که فرزندشان به تالــاسمـــی مبتـلــا شود.

● راه های پیــشــگـیــری از تالـاســـمـــی چیـســت؟

ـ انــجام آزمایش خون از نظر کم خونی

ـ انــجـــام آزمـایـــش روی جنـیـن در هفـته های اول حامـلـگی در دوران بارداری

● کنــتــرل و درمان بیــمــاری

مهـم ترین راه درمان تالاســمـــی، تزریق مداوم خون است. شایع تریــن درمــان برای تمامـی شکـل های تالاســـمی، تزریـــق سلول های قرمز خونی اسـت. در صورتی که بیـــمـــار در گذشتــه، به انـــدازه کافی خون دریـافــت نکرده باشد، لازم است برای بهـبود کیــفــیت زندگـی وی، تعـــداد دفـــعـات تزریــق خون را افزایــش دهد.

تـــالـاسمی، بیمـــاری پیچـیـــده ای اســت و در نظر گرفتن یک رژیـــم غذایی ایــده آل برای افـراد مبــتـلا به آن واقعــا به محاســبـه عوامـل متعــددی نیــاز دارد. ما نیـز در این مطــلب به مناسبت روز جهــانی تالاســمی به طور خاص به مسائلی در زمیـنه دریـافت آهـن و آنـــتـی اکسیــدان های موجود در مواد غذایــی و اهـمیـــت زیــنـک (روی) در رژیـــم غذایـــی افــراد مبتــلا به تالاســمـی پرداخته ایـم.

بخش اول: آهـــن در مواد غذایی

اگــرچه بیــشــتـــر آهـــن مازادی که در بدن بیـماران مبـتــلــا به تالاسمـــی وجود دارد، به علـــت انـتقال خون ایــجــاد می شود امــا افزایـــش جذب آهن از طریــق رژیـم غذایـی نیز همـچنـان در این بیــمـاران اهمـیت خودش را دارد. به طور کلی، فقط مقـدار کمی از آهن موجود در رژیم غذایی واقعــا جذب بدن می شود و ایــن میزان جذب، در صورت کم بودن هموگلوبین در بدن، با شدت بیشـــتــری انـجـام می گیــرد. افـرادی که هموگلوبین کمــی در بدن شان دارند، مانـــنـــد افراد مبــتلــا به تالـــاسمـی بینـــابیـــن (intermedia) یا افراد مبـتـــلـا به تالــاسمی ماژور، در فواصل بین دوره های انتــقال خون می توانـند رژیم غذایـــی شان را طوری تنظـیـم کنند که هم میـزان کل آهـن موجود در رژیـم غذایـــی شان را کاهش بدهــنـــد و هم میزان آهـــن جذب شده توسط بدن را کمـتـر کنند.

مواد غذایی کاهش دهـنـــده جذب آهـــن

1. غلـــات: سبوس گنـــدم، ذرت، جو، برنـــج و سویا، ترکـیباتــی هســتـــنـد که آهـــن جذب شده توسط بدن را کاهش می دهـــند و با اثـــر ویتامین C در راستای جذب آهــن مقابـله می کنـنـد چون مواد غذایـــی حاوی ویتــامین C اسـاسا جذب آهـــن را در بدن افـــزایـــش می دهــنـــد. بنـــابـــرایـــن خوب اســت مقدار زیادی از غلات سبوس دار را به رژیـم غذایی خودتـان اضافـــه کنــید اما مواد غذایـــی سرشار از ویتامـین C ماننـــد آب پرتـقـال را همـراه با آنـهـــا مصرف نکنــیـد.ترکیــب کردن شیــر با انواع غلـــات سبوس دار، گزیــنـــه بهــتــری برای شمــا محسوب می شود.

2. چای، قهوه و ادویه ها: چای، قهوه و انواع ادویه ها (مانـــنـد پونه کوهی) جذب آهن را کاهــش می دهند.پس روزانه، خصوصا همراه با وعده های غذایـی، مقـداری چای و قهوه بنوشید. اگر هم بتوانـیـــد چای و قهوه را با شیـر مصـــرف کنـید، برای تان بهـتــر است. به علـــاوه چای در گروه بهـــتـریـن منابـع آنــتـی اکسیدانـی قرار دارد که در ادامـه با نکـات بیشتـری در ایـــن باره آشـــنــا خواهید شد.

3. محــصولات لبــنـی: شیر، پنــیر و ماســت، آهن جذب شده توسط بدن را کاهــش می دهـــنـد. به علاوه کلسـیــم نقـــش بسیـــار مهـــمــی در جلوگیـــری از ابتـــلـا به پوکی اســتـخوان دارد. بنـابــرایـن، ایــده خوبی است که مقدار زیـــادی از محصولات لبــنی را به رژیــم غذایـی خودتـــان اضافه کنـیــد. البـتـه محـصولات لبنــی کم چرب و سرشار از کلـسیم برای شما بهـتر هستـــنـــد زیـــرا باعـث افزایش وزن تان نمی شوند.

مواد غذایی افــزایـــش دهـنده جذب آهن

1. ویتامین C: ایـن ویتــامـیــن در انواع میوه ها، آبمیوه ها و سبـــزی ها یافـت می شود، پس بهتر است مصــرف آبمـیوه هایــی ماننــد آب پرتـقـال را همــراه با صبحانـه یا دیـــگـــر وعده های غذایی متوقف کنــید. در واقع نوشیـدنی هایـی ماننـــد چای و قهوه واقعـــا گزینه بهـتری برای شمـا هسـتند چون جذب آهن را مهـــار می کنند. ماءالشــعیــر هم مانـــنـــد آبــمیوه ها گزیــنـه منــاســبـی برای شمـا نیـــست. با ایــن حال، میوه ها و آبمـــیوه ها از بهــتــرین منــابــع آنتی اکسـیدانی هســتنـد و می توانـــنـــد به عنوان میــان وعده های مجــزا مصـــرف شوند. در ضمـن سبـــزی های پخـــتـــه شده با آب حاوی ویتامین C بســیــار کمتری هسـتـند چون میـــزان زیـادی از ایـــن ویتامیــن در آب جوش از بیـــن می رود.

2. گوشت قرمـز، مرغ و ماهی: گوشت قرمـز، مرغ، ماهـــی و غذاهـــای دریــایــی نه تنها حاوی مقدار زیــادی آهن «هم» هسـتـــنـد، بلکه میـــزان جذب آهـن «غیـــرهــم» را هم در بدن افـزایش می دهند. با ایــن حال، کار درســتـی نیـــسـت که این مواد غذایی را از رژیـم غذایـــی کنار بگـــذاریــد زیرا مواد مغـــذی در این مواد غذایی یافت می شوند که برای کودکـــان و بزرگسـالان اهمـیــت فراوانی دارند.

3. ترشــی ها، سس سویا تو سرکــه ها: انواع ترشـی ها ماننـــد پیـــاز، هویج و همـــچـــنـــین محصولات تخمـیـر شده سویا مانند سس سویا و پنیـــر توفو، جذب آهن را افــزایـــش می دهند. حتـــی اگر ترشــی های سبــزی را با غذاهـای حاوی نان و چاودار بخورید، میزان آهـن جذب شده بسـیار بیـــشتـر می شود.

بخش دوم: آنـتـی اکســیدان ها در مواد غذایی

اکسیـژن اساســـا حالــت دوگانـــه ای برای انســـان ها دارد. در واقــع، هم برای ادامـه حیــات انــسان ها ضروری اســت و هم می تواند کشــنـــده باشد. به این دلیـــل که مولکول های اکسـیـــژن عادی می توانند به انواع شیمیـــایی متفاوتی به نام رادیـکـــال های آزاد تبدیل شوند. وقتی که فعالیـت رادیکـال های آزاد به صورت کنــتــرل شده انجــام بگیرد، کاربـردهـای مهمـــی در بدن پیـــدا می کننــد. با این حال، واکــنـــش های کنـــتـرل نشـــده رادیکـال های آزاد می تواننـد آسیــب های اسـاســـی به بدن وارد کنـــنـــد و منـــجـــر به بیماری های مخـتلـف شوند.

1. ویتامین E: این ویتــامــین، مهمتـــریــن آنـتــی اکسـیــدان در رژیـم غذایـــی اســت. مطالعـات متـــعـددی هم نشان داده اند سطح ایــن ویتــامـــیـــن در بدن بسیــاری از افراد مبتــلـــا به تالــاسمـــی پایــیـن تر از میـزان مطــلوب اسـت. این کمـــبود می توانـد 2 دلیل داشته باشد؛ عدم دریـــافت ویتــامیــن E از طریـق رژیـــم غذایی یا نیاز بیــشـتر ایـن بیـمـاران به ویتـامیـن E.

ویتـامـیـــن E از انواع ویتامـــیـن های محـــلول در چربی اسـت و در نتــیجه در مواد غذایـــی چرب یافـت می شو د. بهـتریـن منـبـــع برای دریافـت این ویتـــامــین عبـــارت است از روغن زیــتون، محصولات لبــنـــی، مغزهای خام، تخم مرغ و گوشت قرمز نیـز از دیـگــر منابــع ویتامـــیـن E هســـتـند.

2 ویتــامـیــن C: در قسـمـت اول گفــتـیـــم ویتامیـــن C جذب آهن غیـــرهم را افــزایــش می دهــد. بنـابرایـن اگـــرچـــه ویتامـــیـــن C واقـعـــا آنـــتی اکــسیدان قدرتمنــدی محسوب می شود، اسـتفـاده از آن همراه با غذاهــای سرشـار از آهن اصـلا توصیه نمــی شود. افـرا د مبــتــلا به تالاســـمی بیـــنـابـین بایــد ایـــن نکـتـــه را بیشتر از دیگـــران جدی بگــیــرند. بنابرایـــن منـــابع حاوی ویتامیـــن C فقط بایـــد به صورت مجــزا و جداگــانــه و با فاصله از وعده های غذایـی حاوی آهن مصــرف شوند.

3. کاروتنوئیدهـا: منـــابــع غذایـی رایــج برای دریــافـت کاروتنوئیدهـا عبـــارتـــند از هویج، کدو، ذرت، گوجه فرنــگـی، پرتــقال و سبزی های برگ سبز تیره. بیشـتــر این مواد غذایــی هم سرشـــار از ویتـامیـــن C هستـــنـد و در نتیـــجـــه نکـــات ذکر شده در مورد این ویتـــامــیــن باید در ایـــن موارد نیـز جدی گرفـتــه شوند. در ضمن، جذب کاروتنوئیدها زمانـی بیــشتر می شود که غذا حاوی روغن ها و چربـــی های سالـــم باشد.

4. فلـــاونوئیدها: ایــن ترکیبات در چای، میوه ها و سبـزی ها یافت می شوند. به همیـــن دلیـل هم بعضــی متخصصــان به بیـــماران مبـتـــلا به تالاســـمـــی، مصـــرف چای همــراه با غذا را توصیه می کنــند. چای نه تنهــا آنـتی اکسیــدان زیـادی وارد بدن می کند، بلـــکـــه اگــر همراه با شیر مصـرف شود، جذب آهـــن موجود در مواد غذایی را شدیدا کاهـش می دهـد.

بخـــش سوم: اهــمــیت روی

زیــنـــک (روی) دارای کارکردهـای بیولوژیـکی مهمی اسـت که هنوز به صورت کامـل شنـــاخـته نشـــده انـد. با این حال، اهمـــیــت زیــنـــک برای رشد کودکان، بلوغ جنـــسی نوجوانــان، سیــســتــم ایمنی قوی و داشـــتن پوست سالـم اثبات شده اســت. مطـــالـعــات متـعـــددی نشـان داده انــد سطـح زینــک خون افراد مبــتـلـــا به تالــاسمی پایـیـن اســـت چون معــمولا روی بیــشــتری را از طریــق ادرار از دست می دهــند. با توجه به ایـــن که زینـک در بدن ذخـــیره نمی شود، این بیـماران باید به صورت منـظـم از بهـتــریـن منـابــع حاوی ایـــن ماده معـــدنی استـــفـاده کننـــد. مصــرف مکـــمـل زیــنـــک، البـتـــه تحــت نظر پزشک هم می توانـد برای ایـن بیــماران مفیـــد باشـد.

درمان بیماری تالاسمی با رژیم غذایی مناسب

مطالب مرتبط

نظرات کاربران (0)

دیدگاه ها بسته شده اند.