انواع سنگ کیسه صفرا یا کله‌سیستیت و نحوه درمان

سنگ کیسه صفرا یا کله‌سیستیت در بسیاری از افراد موجب می شود که این افراد درد شدیدی را در شکم خود حس نمایند خانم های بیشتر و زیادتر از آقایان دچار بیماری سنگ کسیه صفرا می شوند و اگر به مرحله حاد برسد می توانند در عمل جراحی کیسه صفرا را از بدن در بیاورند در ادامه تصاویر و جزئیات بیشتر انواع سنگ کیسه صفرا یا کله‌سیستیت و نحوه درمان را در سایت دانستن خواهید دید با ما همراه باشید.

کلهــ‌ــسیـســتـیــت (cholecystitis) عبــارت از الـــتـــهاب کیـســهـ‌یـ‌صـــفرا اسـت. کیـســهـ‌ـیـ‌ــصــفـرا یک عضو کوچک گلــابـی شکـل است و در سمـت راست شکـم و درســـت زیـرکــبـد جای دارد. درون کیــسهـ‌یـ‌ــصـــفرا، مایـعی گوارشـی به نام صفـــرا وجود دارد که در مواقـع لزوم به درون رودهـــ‌ــی کوچک میـ‌ـــریزد.

در بســـیـــاری موارد، الـــتـــهاب کیــسهـــ‌ـی‌ــصـفرا به‌ـــعلـــت وجود سنــگ اسـت که لولهـ‌ی منــتهی به راه خروجی کیـــســهـــ‌ی‌صـــفـرا را مســـدود می‌ـسازد. ایـــن انــســـداد سبـــب جمع و انـــبــاشته‌شــدن صفرا شده و الـتــهــاب ایجــاد می‌کـــند.

الــتـــهاب کیـــســهــ‌ـی‌ـصفــرا ممکن‌اســت به علـــل زیـــر باشد:

◊ سنـــگ کیســهـ‌صـــفرا. اکثـــریت موارد کلـــه‌ســـیــستـــیت، نتــیــجـــهــ‌ـیـــ‌ وجود سنــگ کیسـهـ‌ـــیـ‌ـصـفرا است که مجــرای سیـستـیک cystic duct، یعنـی لوله‌ـی خروجی صفــرا از کیــسـهـ‌ــی‌ـــصفــرا را مسدود‌کـرده اسـت و سبـــب انـبــاشتـــه‌شـــدن صفرا و درنهایـت الــتـهاب کیسه‌ــیــ‌صـفـرا شده‌اســـت.

◊ تومور. وجود تومور از زهـکـشـی صفرا به بیـرون از کیـــسه به‌صورتـــی منـاســـب جلوگیری کرده و درنهایت به بروز کله سیـســتیــت میـ‌ـــانجـــامـــد.

◊ انســـداد مجــرای صفـرا. پیچ خوردن یا ایجـــاد جوشگـاه درمـجــرای صفرا سبب بلوکاژ یا انـــسداد میـ‌شود و به کلهـــ‌سیستیــت منــتهــی میــ‌گـــردد.

 

عوامـلـ‌ زیر سبب افزایـــش احـــتمــال بروز الـــتـــهــاب کیسـه صفـرا میـــ‌ـــشوند:

♦ سنگ کیــسه صفـــرا. بســیــاری از موارد التهاب کیسـه‌ـیــ‌ـــصفـــرا به‌عـــلت سنگ کیـــســهـ‌ـی‌ـــصــفرا است. درصورتیـــ‌که سنـــگ وجود داشــتــه باشـد، احـتمال التهاب زیـاد اســت.

♦ جنـس مونث. خانمـ‌ـهـــا بیشــتر ازآقایان دچار سنـگ کیـسـهـــ‌یــ‌ـــصـــفرا میــ‌شوند و همیـن علت احتــمــال الـتــهـاب کیــســهـ‌ــی‌ـصـفــرا درخـــانــم‌ــها را زیادتر میـــ‌ــکـــند.

♦ سن بالــا. با افــزایــش سن، احتمـال بروز سنگ کیســـه‌ی‌صفــرا و نیـز الـتــهاب آن افـــزایش میـ‌ـــیـابد.
الــتـهــاب کیسـه‌یـــ‌ـــصفــرا به بروز تعــدادی از عوارض جدی منتهـــی میـــ‌ــشود ازجمـلـــه:

♦ بزرگ‌ـشدن‌کیســه‌صـــفـــرا. درصورتـیــ‌کــه به‌عــلت انـــبـاشـت صفــرا، کیــســـه‌یـ‌ـــصـفرا ملـــتـــهـــب شود، ممــکــن‌ـاست تحتـ‌ـــفــشار قرارگرفـــتـــه و بیش‌ـــازحـــد طبـیـعـــی خود ورم‌ــکـــنـــد و ایــن حالـت سبــب بروز درد و افـــزایــش احتمــال بروز پارگی (پرفوراسیون perforation) در کیــسـه‌ـــی‌ـصـــفــرا و نیز عفونت و مرگ بافت خواهد شد.

♦ عفونت درون کیســه‌صــفـــرا. درصورت تجــمـع صفـــرا درون کیســـهــ‌ی‌ـــصـفرا و ایـجاد کلهـــ‌سـیـستــیت، ممــکـن‌اسـت صفرا عفونی شود.

♦ مرگ بافت کیســـهـ‌صــفـرا. کلهــ‌ـســـیـــسـتـــیت درمــان نشـده ممـکـنـــ‌اسـت سبب مرگ (گانـــگـــرن) بافـت کیســـه‌ــیــ‌ــصفـــرا شود که این حالـت به نوبه خود سبـــب پارگـــی کیـســـه‌ــیـ‌ـــصفرا شده یا سبـــب ترکـیدن کیــسهـ‌ــی‌ــصفـرا میـ‌ـــگـردد.

♦ پارگـــی (پرفوراسیون) کیـــسـه‌ی‌صفـرا. ممـکــن‌است بهــ‌ــعلــت بزرگ‌شـدن یا آلودگـی کیــســـهـــ‌ــیـ‌ـــصــفـــرا در‌ــنـتیــجه‌ کلــه‌ـسـیـــستیـت باشد.

 

انواع کلهـ‌سـیـــسـتیت

* الـــتهــاب حاد

کوله سیـســـتـیت حاد اغــلب به شکل حمـــله ای و قولنـجی آغـــاز و به تدریـج تشدیــد می شود. حدود ۶۰ تا ۷۰ درصـــد بیـــمــاران التـهاب کیـســـه صفــرا حملـــات قبلــی را که خود به خود بهـــبود یافـــتـه اســـت ذکر می کنند. ممــکن است درد التهــاب کیــســـه صفـــرا به ناحــیه بیـــن دو کتـــف منـتشــر شود یا به شانــه کتـــف راست انـتــشار پیدا کند.

درد الـتــهــاب کیسه صفرا ممـــکــن اســت با تکان خوردن یا تنـفـــس عمـــیــق تشــدید شود. بی اشــتهـــایـی، و غالـــباً تهوع وجود دارد. استـفـراغ نسبـــتـاً شایـع اســت و ممـــکن است موجب تخـلـیـه مایـعات بدن شود.

معـمولاً یرقـان در اوایـل کوله سیسـتــیت حاد به ندرت ایجاد می شود. تب خفیف اغلب در الـتهـاب کیـسـه صفــرا وجود دارد ولی لرز شایـــع نیـسـت. در ۲۵ تا ۵۰ درصــد بیــمـــاران الـــتــهاب کیـسـه صفـــرا، کیسه صفـرا لمـــس می شود. در ۵ تا ۱۰ درصـد بیـماران مبــتلا به التـــهـــاب کیـــســه صفرا و کوله سیستـــیـــت حاد، در جراحـــی، سنگ مســدود کنـنــده ی مجرای صفراوی وجود ندارد.

ایـن نوع کوله سیـــستـــیت ها به ویژه در ارتبــاط با ضربه های جدی یا سوختـــگـــی ها، طولانـی شدن مدت وضع حمل و پس از اعمــال جراحـــی ارتوپدی یا سایـر جراحـی های بزرگ غیــر صفراوی ایــجـاد می شوند.

* الـتـهــاب مزمـن

التـــهـــاب مزمــن کیسه صفرا تقریــبـــاً همـیشه همـــراه با سنـــگ کیـسه ی صفرا ایجــاد می شود. در بیــش از ۲۵ درصد بیـماران مبتلـــا به التــهـــاب کیسه صفــرا و کوله سیتــسـتـــیــت مزمـن، باکـــتری در صفرا یافــت می شود. ممـکن است الـــتــهـاب کیــسـه صفـرا یا کوله سیــســـتــیت مزمــن، سال ها بدون علـــامــت باشـــد، به سمـت بیماری علـامـــتدار کیســـه صفـرا یا کوله سیـــستـــیت حاد پیشرفـــت کند و یا با عوارض تظـــاهــر یابـد.

کوله سیستـــیت یا التــهاب کیســـه صفرا، اغلب در اثر وجود سنـگ های صفراوی ایجاد می شود و تغلیظ صفرا، متوقف شدن جریـان صفـرا و عفونت ثانویه ناشی از میکروب های روده (به ویژه اشریشـیـــاکـــُـــلـی و گونه های باکـــتــروییـد) را به دنــبال دارد.

درد التهـــاب کیسـه صفـرا ممـــکــن است با تکـــان خوردن یا تنـــفـــس عمــیـــق تشـــدیـد شود

علائم کلــه‌ـــسیــســـتـــیت

نشانهــ‌هـــای التهاب کیســه صفـــرا عبارتنداز:

• درد شدیـــد و ثابـــت در پاره‌ـــی بالـــایی و راسـت شکم

• دردی که ازشـکم به شانـــه‌ی راسـت یا پشت انــتــشـــار می‌ــیابد.

• حسـاســیـــت روی شکــم در زمـــان لمـس‌آن

• عرق‌ـکردن

• تهوع

• استـــفـراغ

• تب

• لرز

• نفـــخ شکم

شناســـهـــ‌هـا و نشــانـــهــ‌ـــهـــای الـــتهاب کیـــسـه‌یـــ‌صـفــرا معـــمولاً بعـد‌از صرف غذا و بهـ‌ویژه غذای حجـــیم و پرچــرب بروز میـــ‌کــنـد. کلــه‌سـیـستیـت وقتی بروز می‌کـنـــد که کیـــسهـ‌ــیـ‌ـصـــفـــرا ملــتـــهـب شود.

کلهـ‌ــســیــستـــیــت می‌توانــد به چنـدیـن عارضه جدی منــجر شود، از جمــلــه:

¤ عفونت درون کیســـه صفــرا. اگـــر زرداب در کیـــسه صفـرا انـــبـــاشــته گردد شایـــد دچـار عفونت شود.

¤ مرگ بافــت کیـســه صفــرا. کلـــهــ‌ســـیســـتـــیت درمان‌ـنـشـده باعـث مرگ بافت در کیسـه صفـــرا میـــ‌ـــشود که به نوبه خود منـــجــر به پارگـی یا حتی ترکیـدگــی در کیــسـه صفــرا خواهد شد.

¤ کیسـه صفرای پاره. پارگی در کیـــســه صفرا ممـــکــن است ناشـــی از بزرگ‌تـــر شدن کیسه صفرا یا عفونت باشـد.

اگـــر پزشک گمــان کنــد که به کلـــهـ‌سیســـتــیــت مبـتـلـــا شدهــ‌ایــد، شایــد به متــخصـــص سیــستـــم گوارش ارجاع داده شوید.

نشــانهـ‌هــای التهــاب کیـســـهـــ‌ــیـــ‌صـفرا معــمولاً بعد‌ـــاز صرف غذا بهـ‌ویژه غذای حجــیم و پرچرب بروز میـ‌کــنـــد

تشخـیـــص کلـهـــ‌سیــســتیـــت

آزمایــش‌ها و روش‌ـهـــای مورد اســـتـــفـــاده برای تشخـــیــص کله‌ـسیـــســتـیــت عبارتنـد از:

ο آزمـــایـش خون. پزشک به دنـبـــال نشـانــه‌هــایی از عفونت و یا مشـکلـــات کیســـه صفــرا شاید آزمایـش خون تجویز کند.

ο تصویربرداری. سونوگرافــی از شکـــم یا توموگرافی کامپــیوتری (سیــ‌ـــتــی اسـکــن) برای نمـــایش تصــاویری از کیسـه صفرا و شناسـایی نشـــانهـ‌ـای احتــمالـی از کلهـــ‌ـــســـیســتــیــت کاربــرد دارد.

ο اسکن. اسکـــنـــی که جنــبش صفـرا در بدن را نشـــان می‌دهــد. اسکن از اسـید کبـدی ایـــمیـــنودیاستیک یا تصویربـرداری هیــدا نمــایــانــگر آهنـــگ تولیـــد و جریان صفرا از کبـد به روده کوچک میـ‌باشــد. اســـکـــن هیـدا شامل تزریق ماده رادیواکـتیو به بدن اسـت که به سلول‌هـــای زردابــ‌ـســـاز پیوند میــ‌ـخورد تا هنگــام جابه‌جایی همـراه با صفـــرا هر گونه انسداد را آشکـــار کنـد.

شیوه درمانــی برای کلـــه‌ـسیســـتیـت معـــمولا شامـــل بستــری در بیـمارستان برای ایـجــاد ثبــات در التــهاب کیـــســه صفرا و جراحی احتـــمـــالی میـ‌شود.

سوراخ شدن کیــسه صفـــرا از عوارض نادر ولی خطـرناک التهاب کیـــســـه صفرا حاد اسـت

درمان کلــه‌ــســیــسـتــیـــت

درمان قطـعی التــهاب کیسه صفـــرا در اکثـر مراکــز درمـانی، برداشـتـــن کیســـه ی صفرا به وسیله ی عمـــل جراحی (کوله سیســتـکــتومی) اســـت که می توان آن را به صورت جراحــی باز یا از طریـق لاپاروسکوپی انــجـــام داد. ولی معـمولاً پیش از آن باید وضعـیت بیـــماری را در بیـــمارسـتان تثبیت نمود که ایــن کار با محدود کردن خوردن غذا، قرار دادن لوله در داخل معده و کشـــیــدن محـــتویات آن و اصـــلـاح اختلـــالــات الـکـترولیتـی انجام می شود.

در صورت وجود التـهاب شدیـد، شوک یا خطـــرناک بودن بی هوشی عمومی برای بیمـار، با استفاده از رادیولوژی، لوله (کاتتـــر) مخــصوص تخــلیه از راه پوست به داخل کیــسه ی صفرا فرستــاده می شود و بیمـار تا زمــان برطـــرف شدن الـــتهاب حاد تحت درمان با آنـــتــی بیوتیـــک قرار می گیـــرد.

پس از تخلـــیــه ی ترشحات و برطرف شدن التــهــاب، کوله سیسـتکـــتومی انجام می شود. سوراخ شدن کیـســـه صفرا از عوارض نادر ولی خطـرنـاک الــتهـــاب کیسه صفرا حاد است که می تواند موجب مرگ بیمـــار شود و بایـــد به سرعــت توسط دکتـــر متـــخصـص گوارش تحــت درمــان قرار گیرد.

 

اضافهـــ‌وزن باعــث افزایـش خطـــر ابتـلــا به سنـــگ کیسـه صفرا می‌ــشود

پیـشــگیـــری کلــه‌ـــســـیســـتـــیت

– به‌آرامی وزن کم کنـیــد. کاهـــش وزن سریع میـ‌ــتوانـــد خطر ابـتــلا به سنـگ صفـــرا را افزایـش دهــد. اگـــر به کاهش وزن نیاز دارید، برای ۰٫۵ تا ۱ کیـلوگرم در هفتـه برنـــامهـ‌ـــریزی کنید.

– وزن‌تــان را در حدی سالــم نگــه دارید. اضـافهـ‌وزن باعـث افـــزایـــش خطر ابـتلا به سنــگ کیــسه صفرا میـــ‌ــشود. برای رسیدن به وزنـی سالــم، مصـــرف کالری را کاهـــش و فعـــالـــیـــت بدنـــی را افــزایش دهــیــد. وزنــ‌تــان را با ادامه برنــامــه غذایـــی و تمرین ورزشی مناسب در حد سالــم نگـــه دارید.

– رژیـم غذایی سالم انتخاب کنــید. رژیم غذایـــی با درصـد بالـــای چربی و فیبر کم، خطر سنــگ صفـرا را افـزایش میـ‌ـــدهـــد. رژیــم غذایــی مورد انـــتخاب شمـا بایـد سرشـار از میوه ها، سبزیجات و غلات سبوس‌ــدار باشــد.

 

نظرات کاربران (0)

دیدگاه ها بسته شده اند.