علت و ماجرای شهادت امام جواد (ع) بدست معتصم عباسی چه بود ؟

علت و ماجرای شهادت امام جواد

علت و ماجرای شهادت امام جواد (ع) بدست معتصم عباسی چه بود ؟

القاب امام جواد + کنیه و نسبت های ایشان

محــمد بن علی بن موسی بن جعـــفــر، امـام نهــم شیعـیـــان اثنــاعشـــری اسـت که به جوادالائمه شهـرت دارد. نسـب او با شش واسطــه به علی بن ابـــیـــ‌ـطـــالـــب(ع) پیـــشوای اول شیعیـــان، میــ‌ــرســـد. پدرش امام رضا(ع)، پیـشوای هشتـــم شیعـــیـان است. مادر او کنـیـــز بود و سَبــیکـــَه نوبیه نام داشت.

کُـــنیه وی ابوجعفـر و ابوعلــی است. در منابــع روایی، از وی با عنوان ابوجعـــفـر ثانی یاد میـــ‌شود.تا با ابوجعــفر اول (امــام باقر(ع) اشـتبـاه نشود.

لقب وی جواد و ابن الـــرضا اسـت. الـــقاب تقی، زکـی، قانـــع، رضـی، مخـــتـار، متوکل،مرتضـی و منـتجب، را نیز برای او برشمردهـــ‌ــاند.

ماجرای شهادت حضرت امام جواد (ع)

خلفای عباسی دو بار محمد تقی (ع) را به بغداد احضار کردند. سفر اول در زمان مأمون چندان طولانی نبود. بار دوم، در ۲۸ محرم سال ۲۲۰ق، به دستور معتصم وارد بغداد شد و در ذ‌ی‌القعده یا ذی‌الحجه همان سال در بغداد به شهادت رسید. روز شهادت وی، در بیشتر منابع، آخر ذی‌القعده است؛ اما در برخی منابع پنجم یا ششم ذی الحجه نیز آمده است. پیکر او را در کنار جدش موسی بن جعفر(ع) در مقبره قریش در کاظمین به خاک سپردند. سن او را به هنگام شهادت ۲۵ سال گفته‌اند از این رو جوانترین امام شیعیان به هنگام شهادت بوده است.

برخی علت شهادت وی را سعایت ابن ابی‌داود (قاضی بغداد) در نزد معتصم عباسی دانسته‌اند. دلیل آن هم پذیرفته‌شدن نظر امام در مناظره با وی درباره قطع دست سارق بود که باعث شرمندگی ابن ابی‌دُواد و شماری از فقیهان و درباریان شده بود.

درباره چگونگی شهادت پیشوای نهم شیعیان اختلاف است؛ در برخی از منابع آمده است که معتصم به وسیله منشی یکی از وزیرانش او را مسموم کرد و به شهادت رساند.  برخی معتقدند که معتصم به وسیله ام الفضل محمد بن علی را مسموم کرد. به گزارش مسعودی، معتصم و جعفر بن مأمون در اندیشه کشتن محمد بن علی(ع) بودند. چون جوادالأئمه از ام الفضل فرزندی نداشت، جعفر، ام الفضل (خواهرش) را تحریک کرد که محمد بن علی را مسموم کند.

آن دو سمی را در انگور نهادند و امام از آن خورد. ام الفضل پس از آن که جوادالأئمه را مسموم کرد، پشیمان شد و می‌گریست اما امام او را نفرین کرد.  درباره چگونگی شهادت او به دست ام الفضل سخنان دیگری نیز گفته شده است.

بر اساس روایتی دیگر، وقتی مردم با معتصم بیعت کردند. او به عبدالملک زیات والی مدینه نامه نوشت که محمد بن علی(ع) را همراه با ام الفضل روانه بغداد کند. وقتی امام جواد وارد بغداد شد، معتصم به ظاهر او را احترام می‌کرد و تحفه‌هایی برای او و امّ الفضل فرستاد.

بر پایه این روایت، معتصم شربت پرتقالی به وسیله غلام خود به نام اشناس برای او فرستاد. اشناس به امام گفت: خلیفه، پیش از شما از این شربت به گروهی از بزرگان از جمله احمد بن ابی‌داود و سعید بن خضیب نوشانده و امر کرده که شما هم از آن بنوشید. امام فرمود:«آن را در شب می‌نوشم» اما اشناس اصرار می‌کرد که باید خنک نوشیده شود و یخ آن آب می‌شود سپس امام از آن نوشید و بر اثر آن به شهادت رسید.

شیخ مفید در شهادت جوادالأئمه تردید کرده و گفته است شهادت او برای من ثابت نشده است برخی از محققان شیعه با استناد به روایت «ما مِنَا الا مقتول شهید» و همچنین ذکر شواهدی که از شهادت امام جواد حکایت دارد، سخن شیخ مفید را رد کرده‌اند.

مطالب مرتبط