مدیریت بحران در مواقعی مثل باریدن برف و زلزله

میریت بحران در ایران به یک سوء تفاهم بزرگی تبدیل شده است و فقط بارش یک برف در کلان شهری مانند تهران باعث می شود شهروندان در برف و یخ گیر نماید یه بار بارش برف در سال نمی تواند در شهری مانند تهران بحران ساز باشد در ادامه تصاویر ئو جزئیات بیشتر مدیریت بحران در مواقعی مثل باریدن برف و زلزله را در مجله خبری دانستن خواهید دید با ما همراه باشید.

به گزارش مجله خبری دانستن : در ماجـرای مشــکـــلـات روز گذشتـــه کدام سازمــان مقـصر اســـت؟ وزارت راه، پلیس راه، سازمــان مدیــریـت بحــران یا هواشـنــاســـی و شهرداری؟

به شکلـــی باورنکـردنی شهـــروندان ایـــرانــی شبــی ترســناک را در میـــان برف و کولاک سپـــری کردند. هزاران مسـافر زمـســتــانی که در جاده های مختلف از هراز و چالوس و رشـت بگیـــرید تا اتوبان تهـــران کرج و تهـــران قم تا جاده ساوه به همدان با هیولای برف و یخ می جنـگیــدنــد. اتومبـیــل هایی که درجا ایـــســتـاده بودند و عقربـه های باک بنـزیــن که با بی رحـــمـــی به صفــر نزدیــک می شدند و بخاری هایی که امــید سرنشیـــنــان بودند.

مقـــصر کیـــست؟ بی خیـال! مگـــر تا حالــا در بحــرانی توانستـــه اید مقـصر را پیـــدا کنــید؟ سازمان هواشـنـاسی می گوید از یک هفته قبــل گفـتــه ایم که برف و بوران می آیــد و هوا سرد می شود. به عنوان یک روزنامـــه نگار ایـــن مسئله را تصدیـــق می کنیم امـــا هیچ وقت خطـر نزدیـک شدن یک بحـران بزرگ در پیام های هواشنــاســی به مخـاطبان منــتقل نشـد.

پس هزاران اتومبیل با باک های نیمـه خالــی و بدون زنـجـــیر چرخ وارد اتوبان ها و جاده ها شدنـد. چون نه خطر و بحران را درک کرده بودند و نه اصلــا با ایــن خبـر مواجـه شده بودنـــد. شاید چون دســترس به رســانه های جمـعـــی نداشــتــنــد. شاید چون تلویزیون نگـاه نمــی کنــنـد. آری نگــاه نمـی کنــند. بعــیــد است که مخـــاطب برنـامــه های خبـــری باشـــنــد تا احـیــانا هشدارهـای پیـــش بینــی هوا را نیـز ببیننـــد.

و بعــیــد اســت زیر برنــامه های پربـینـــنـــده تلویزیون مثـــل فوتبـال ها و دورهمی و حالا خورشـید با هشدارهـای سازمان هواشــنـــاسی و راهـــداری مواجه شده باشند. وقتـــی رســـانـــه ملی کم مخـاطـب می شود حکمرانی در چنـین شرایطـی با چالـشی عینـی رو به رو می شود. در شنبـه و جمعــه چنـــد هزار خانواده مخــاطــب تلویزیون بودند و چنـد هزار خانواده مخـــاطــب شبـــکه های ماهواره ای؟

مدیریت بحران در مواقعی مثل باریدن برف و زلزله

پس فعـلا تلویزیون، رادیو و مردم را به عنوان متــهـمـــان بالقوه در نظر داشته باشــیــد. امــا متـهمــان دیـــگــری هم در ایــن میان وجود دارنـد. متـــهــمـان سرگردانـی هزاران خانواده در شب سرد بهـــمـــن ماه در جاده های کشور. سرگـــردانـــی غیرمـــنصفانـــه. اصولگرایان در انــتقـام داستان های سال پیش به شهــرداری هجوم آورده اند. امــا راســتش ما که در مدیریـت برف سنـــگــین تهـــران، قصور عجــیــبی از شهـردار ندیــدیــم.

پریــشـــب بزرگراه ها و خیــابـان های اصــلـی تمـــیز شده و نمک پاشــی شده بودند. و صبح یکشـنـبـه هم همـــه جا باز بود. آری مشــکلـــات همیــشگـــی پابـرجا بودنـــد. کوچه های فرعی برف گرفـتـــه و ناز و عشوه رانــنــده تاکســی ها و هجوم مردم به متـــرو امـــا ما که سال هاست با ایــن ماجــرا خو گرفـــتـــه ایــم! شهـــرداری تهــران دیــروز مثــل همــیشــه بود.

انگـــشت اتــهــام به سمـــت شهردار غیـرمــنـصــفـانه بود چرا که حداقل در انــدازه های استـــاندارد کار خود را انـجـــام داد. شکـــســـتن درخت ها هم امری قابـــل سرزنـش نبود. درخـت های تکـیــده از ماه ها خشکـسالی طبیعــی است که در زیـر ایــن برف سنــگین بشکـنــنــد. توقع داریــد شهـــرداری چه عکـس الــعــملـی نشـان دهد؟ می گویند در منـاطــق غرب و جنوب غرب تهـران خدمـات کافـی نبوده است.

در مناطــق 21 و 22، چیتگــر و آزادی و تهرانـــســر. که خب بایـــد رسیــدگی شود اما در بســـیاری از منـاطـــق تهــران نمــی توان قصور قابل توجهـی را مشـاهده کرد. وضعــیـت اتوبان ها و جاده ها غیرقـابـــل دفــاع بودنـد. حادثه ای که در اتوبان تهـران قم رخ داد یا اتوبان تهران کرج و یا در جاده تهران رشـت، باورنـــکـــردنـی بود.

نمـی شود برای سســتـی و عدم پیـش بیـــنی ایــن بحـــران توجیهـی دســـت و پا کرد. وزارت راه، سازمان راهـــداری و حتـی پلـیـس راه بایــد پاســخـگو باشــند. از خشــکســالــی و آلودگـی و زلــزلـه ناگهـــان رسـیــدیم به برف و کولاک و بهــمـن. طبق معـمول البـتـــه بخـش هایی از مدیریـــت کشور غافـلگیر شدنـــد و با وجود هشـدارهــای قبـلـی اما جاده ها و برخی بزرگـــراه ها مانـنــد تهران قم و تهـــران کرج از شدت بارش برف و ترافـیـــک قفل شدند.

ایـن اتـفــاق مخصوصا در بزرگراه هایــی مانـنـــد کرج و قم به انـــدازه ای عجیـب و دور از انـتظــار بود که برخـی خودروها در حدود 12 ساعــت در بزرگراه گیـــر کردنـد و امــدادرسـانــی به آن ها صورت نگرفت. آن مردم و خودروها خیــلــی هم در جای دورافــتاده ای نبودنـــد (که اگـــر بودنــد نیـــز باز هم جای توجیــه نداشت)، در همــین نزدیکـــی های وردآورد و فرودگاه امــام.

آن ها در شب یخ زده شنـبه شب تا صبـــح را در خودروهایشـان سپری کردنـــد. برخـــی هایـشان بنـــزیـــن تمـام کردنــد، برخــی غذا نداشتـــند و برخـی هم نگـران سرمـازدگـــی و یخ زدگـی. صورت مسئله ساده بود امـا به یک بحــران کامل تبــدیل شد. از چنـــد روز قبـل سازمان هواشـــناسی هشدار داده بود برف و بارش ها شدید خواهـدبود و این هفــته سخت ترین زمــستان را تجربــه خواهـــیم کرد. نتـــیــجه چه شد؟ رانندگانــی که از بزرگــراه های بین راهی اصلـی کشور تردد می کردند هیچــگـــاه فکــر نمی کردند قرار است در بزرگراه کرج و قم گرفتـار شوند، در نتـــیـجـه هم شبانـــه حرکـت کردنـــد و هم بیــخیــال زنجـیـر چرخ و تجــهیـــزات شدنـد.

سازمــان راهـداری (که زیر نظــر وزارت راه است) و همچـنـــین پلیـس راه نیـز حتـی یک درصـــد احتـمــال ندادنـد پیش بیــنـــی های سازمـــان هواشـنـــاســی به حقـــیقت بپــیوندد و در نتـــیـــجـــه پیــش از آغاز بارش ها تلــاشــی برای بســـتن راه ها یا اعزام خودروهای برف روب به بزرگـــراه های بین شهــری انجــام ندادنــد. نتیـــجه چه شد؟

یک اتفاق ساده که از قبل قابــل پیـــش بیــنی بود به یک بحران تمـام عیار تبــدیل شد. اوضاع در جاده های بیــن شهری، فرودگاه ها، قطــارها و… نیـــز بهــتــر از ایــن نبود و سنـاریوهای مشابــهــی تکـرار شد. در شهر تهران امـا اوضاع حداقـل بهتـــر از سایر بخــش ها و سازمــان ها بود. از همـان نیــمه های شب خودروهای شن پاش شهــرداری و ماشـین های برف روب در سطـــح شهـر حرکـت کردند و مشـــکـــلات کمتـری در حوزه شهری دیده شد.

با این وجود اما باز هم برخـــی سایــت ها و خبــرگزاری ها حمـــلات تندی به شهرداری کردند و از ناکارآمـدی در حوزه های مختـلــف نوشتـنــد. راســـتـش هر چقـــدر جست و جو کردیـم و عیـــنـــک جناح بندی سیـــاســی را کنار گذاشـتیـم نفهمیدیم ایــن حجــم از انـتقادها علـیـه شهرداری به چه دلیل است.

ماننـــد همـــیــشه مشکـلاتی خصوصا در زمـینه حمــل و نقـل عمومی وجود داشـت اما خیــابـان های اصـلی شهـــر نشـــان می داد مدیریــت شهــری برخــلـاف مدیریت دوره گذشتـه غافـــلگیر نشـــده بود… قرار دادن همه ایـــن پارامــترهـــا کنار یکــدیگر ما را به ایـن سمــت برد که شاید عصبــانـیــت و ناراحــتـــی در حوزه های دیــگـر مدیریتی به صورت ناخودآگـــاه به سمت شهـــرداری سوق داده شده اســت! بنـــابـراین تصـمیـــم گرفـــتیم در ایـــن گزارش از نقــش 5 سازمانی بنویسیــم که در ماجراهـــای روز گذشـــته نقش داشـــتــنــد.

1. سازمان مدیریــت بحران کشور

نام این سازمان را در ماه های گذشته حتــمـــا زیـــاد شنیـده ایـد؛ مخصوصا پس از زلـزلــه کرمان. خیـلــی ها در این مواقــع می پرســـند اصولا نقش سازمان مدیــریــت بحران کشور چیـــست و چه وظایـفـی دارد در گام نخـست باید گفـــت که این سازمـان زیر نظــر وزیـر کشور فعــالـــیـــت می کند و همان گونه که از نام آن پیـــداسـت در مواقــع بحــران وظیفه همـــاهنگـــی بین سازمــان های مخــتلف را دارد. این سازمـــان سه معاونت دارد، معـــاونت آمـــادگـــی و مقـــابله، معــاونت پیش بیـنـی و پیشـگـیری و معــاونت بازسـازی و بازتوانی. آن گونه که از سایت ایــن سازمان بر می آید نقـش ایـــن سازمـان بیشتر برای همـاهـــنگی بیـــن دستـگاه های مختـلـــف و برنــامه های بلـندمـــدت آموزشی و پژوهشـی است.

مثلـا اگـر قرار است بارش باران و برف داشتــه باشــیـــم این سازمــان با توجه به اطلــاعـات دریـافـتـی خود به راهـداری (وزارت راه)، پلیس راه، شهـــرداری و… هشدارهـای لازم را می دهــد و همـــاهنـگـــی ها را انـجام می دهـــد. حالــا در اتــفاقـات شنبه شب و یکشــنـــبه ایـن سازمــان چه کاری انـــجـام داده بود؟ توضیـــحــات را از زبـــان معاون آمــادگـــی و مقابـلــه سازمـان مدیریـت بحران کشور می خوانیــم. مرتـضی اکبـــرپور می گوید: «از روز چهــارشنــبـــه با توجه به پیـش بیــنــی های سازمان هواشــنـاســی درخصوص بارش برف در 20 استان کشور از جمــلـه تهـران، سازمــان مدیــریــت بحـران هشــدارهای لازم را به دسـتــگـاه های مربوطه داده و از آنــهـا خواســتـه بود که در برابر برف آمادگـی داشـتـــه باشــند.

اقدامات تمــامی دستگـــاه ها و سازمـان ها در ایـــن زمـیـــنه بررســـی خواهـــدشـد. تمامــی دســـتـــگاه ها باید دربــاره اقدامات و عمــلکرد خود درخصوص برف پاســـخگو بوده و گزارشی از آنــچــه انــجـــام داده انــد و دلــایـــل اقـــداماتی که منــجر شده تا نتوانــند یکـــسـری کارها را انـجـــام دهنـــد، تشـریح کنند.» خب با توجه به این صحـــبـت ها از سازمــان عریض و طویلی مانــنـد مدیریت بحـران نبایـــد انتـــظـار بیشـــتـری داشـت باشــیم و وظایف خود را به خوبی انـــجام داده انـد؛ هم از قبل اخـطـــار داده بودنــد و هم بعـــدا عمــلکرد دســتگـــاه ها را بررســی خواهنــدکــرد.

2. وزارت راه

شنـبـــه شب و یکـشنـبه فرودگاه ها، ایـستــگـــاه های قطار، جاده ها و بزرگـــراه ها ساعات عجیــبـــی را سپـــری کردند. سازمـان هواپـیــمایــی کشوری، شرکت راه آهـن و راهـداری که وظیفـــه کنترل و نظارت بر آن ها را داشتــنـــد زیر نظـر وزارت راه فعـالیـــت می کردند. تجــهیــزات منـــاسـب برای آماده سازی فرودگــاهـــی مهــرآبــاد و امام نبود، ایـستگاه های راه آهــن به مشــکـــل خوردنـــد و جاده ها و بزرگراه های بین شهـــری نیز در برخـــی مناطق اوضاع ترسـنـاکی را سپری کردنـد. با ایـن وجود سخنگوی راهــداری روز گذشــته پاســـخ های قانــع کننــده ای به مجـری شبـــکــه خبــر نمی داد و مشـخص نبود از ساعـــت 12 نیمه شب تا 7 صبــح دقـیـقــا چه فعـالـــیــتـی برای بهــبود اوضاع انــجـام داده اند.

خالــدی سخـــنـگوی راهـداری نه توضیح داد که چرا با وجود پیش بیــنـــی ها بزرگــراه ها را از نیـمه شب نبســتـــه بودند و نه توضیــح داد که چرا جلـسـه فوری این سازمان در صبح برگـــزار شده و شب تا صبـح این سازمـــان چه فعـالیتــی انجـام داده اسـت. در نهایت روز گذشتـــه پس از حدود 12 ساعـــت راهـــداری توانـسـت نقاط قفـــل شده در بزرگراه های قم و کرج را باز کنـــد. در بزرگـــراه های قم نیـز نهــایـــتا توانـــســتند با بریـــدن گاردیـل وسط اتوبان و هدایت خودروهای گیـــر کرده به لاین دیـگر، آن جا را باز کنـــنـد.

سخنگوی راهـــداری الـبته به صورت مدام تاکـیــد می کرد که از قبل به مردم هشــدار داده بودند و شن پاشـی هم انـــجـــام داده بودنــد… در آخــر نیـــز مشـخص نشد چرا راه را از قبـــل نبـــســـتــه بودند و چرا جلــســه ویژه در نیمـه شب برگـــزار نشده بود؟ شبیـــه ایـن سوال ها هم در مورد عمــلکـــرد سازمـــان هواپـیـمایی و شرکت راه آهن نیــز پرسیده می شود. بسیاری از پروازهــا نه به دلــیـــل کاهش دیــد بلکـــه به دلیل نبود دستـگـــاه های برف روب در فرودگاه و گیر کردن هواپـــیماهـا در بانــد فرودگاه انــجـام نشـــد.

3. پلـــیـــس راه

پلــیس راه زیر نظــر سازمان راهنـــمــایـی و راننـــدگی فعالـیت می کند. پلیــس راه وظیفه دارد با همـاهنگـی سازمـــان راهــداری و سایر ارگان ها اقــدام به کنـــترل جاده و بزرگراه ها و بســتن احتمالــی آن ها انجــام دهـــد. در شنـبـه شب اما چنـــیـن اتفــاقــی رخ نداده بود و پس از شدت گرفتن مشـکـلات برخـی جاده ها بسته شد.

4. شهرداری تهــران

همــان طور که گفـــتـیم به جز بخـــش حمل و نقل عمومی که روز گذشتـــه وضعـیت نسـبـــتــا بحــرانی را سپــری کرد (و همــچـــنیـن وضعــیـت هرس درختان) امــا به نظـر می رسـد سایـــر دستگاه های شهرداری عمـلـــکرد نســـبتـا قابـل قبولی داشـــتــند. نجــفی در توضیحات اقـــدامـات شهرداری گفـــتــه بود: «از روز شنـبــه در ارتبــاط با گرمــخـانـه شهرداری و برخـــی محــلات دیــگـــر که می شد به عنوان گرمخـانـه اســتــفــاده کنیـــم، به همه منــاطـق آمـاده باش اعــلــام کرده بودیـم تا به خاطر سرمـــای شب، کســـی در بیـــرون از منـــزل و در خیــابـان ها به عنوان کارتـن خواب یا هر عنوان دیـــگـــر، حضور نداشــتــه باشـــد.

حدود 1200 خودروی برف روب و دو هزار کارگــر و 163 سایــت برف روبی و 3 هزار و 500 مخزن مخصوص شن داریـــم که همه این ها خوشبـــخــتـــانه آمـاده باش کامــل بوده و به خاطر پیـش بینی های هواشـــناسی از ساعـت 20:30 شنـبـــه که برف آغـــاز شد، آمـاده بودند و کار خودشـــان را در کنار پلیــس راهور آغاز کردند. از قبــل هواشنـــاســـی بارش شدیــد برف را اعــلـــام کرده بود و به همـین جهت نیـــز من هم دسـتور آمــاده باش کامـــل را داده بودم. بخـــشـــی از مشکـــلـات پیـــش آمده در پی بارش شدیـــد برف طبـــیعـی اســت و بخشــی دیگر به ضعـــف امکـــانات باز می گردد.»

5. هواشناســـی

سازمـــان هواشــنـــاسی نقش اصلی در ایــن ماجراهـــا را به عهـده دارد. ایـن سازمان بایـد موارد بحـرانـــی را از قبــل پیش بیــنی کنــد و به سازمـان و دســـتگاه های مخـــتلـــف اطـــلـــاع دهـد. این بار این سازمان از هفـته گذشـتــه بارهـــا و بارهــا در مورد برف و برودت هوا در ایـــن هفـــتــه هشدار داده بود و هیچ سازمان و ارگـــانـی نتوانـســت مشــکـلـــات را به گردن سازمان هواشـنــاسـی بیــندازد.

مدیریت بحران در مواقعی مثل باریدن برف و زلزله

نظرات کاربران (0)

دیدگاه ها بسته شده اند.