نحوه پیشگیری از دیابت و راههای درمان بیماری دیابت

دیابت بیماری خطرناکی می باشد که برخی از افراد از این بیماری رنج می برند و بیشتر افرادی که دچار بیماری دیابت هستند شاید بتوانند با تغذیه درست از روند و پیشرفت این بیماری جلوگیری نمایند  ولی دیابت راه درمان قطعی ندارد در ادامه تصاویر و جزئیات بیشتر نحوه پیشگیری از دیابت و راههای درمان بیماری دیابت را در مجله خبری دانستن خواهید دید با ما همراه باشید.

«دیـــابت» بیــمــاری درمان ناپذیــری است که در صورت ناتوانی بدن در اســـتـفاده درســـت از قنـد (گلوکز) به عنوان اصــلــی تریــن منـبع تامــیـن انرژی بروز می کنــد. در ایـــن صورت گلوکز جذب سلول ها نمـی شود، در خون افـزایش می یابـــد و از طریق ادرار دفع می شود.

ایــن افـــزایش غیرعادی گلوکز در خون «هایپرگـــلـیســمی» نامیده می شود که می توانـد در طولانی مدت زمــیــنــه ساز عوارضـی بر چشـــم، کلـیه، قلــب و عروق خونی باشــد. افزایش میــزان قنـــد خون از ۱۳۰ گرم بر دسی لیتـــر در حالــت ناشـــتــا و ۲۰۰ گرم بر دســی لیتر ۲ ساعت پس از صرف غذا نشان دهنده ابـــتـلــا به دیابت خواهـدبود.

دیابـــت ممکن است ناشی از ناتوانـــی جزیی یا کلی لوزالمعده در تولیــد انسولین؛ هورمون ضروری برای جذب گلوکز در سلول ها یا اخـــتــلالـات سلولی در استفاده از انـــسولین باشد. در هر دو صورت، سلول ها از مهم تریـــن منبـع تامــین انرژی محـــروم می مانند که با پیـــامدهــای جدی فیزیولوژیک مانـــند خستـگـــی مفرط یا عدم بهبود جراحــات بروز می کند. ترشح نشـــدن انسولین قند خون را افـــزایـــش می دهـــد که برای جبران ایــن کمـــبود، فرد نیاز به تزریق یک یا چنـد نوبت انسولیـن دارد.

علــائم ابتــلــا به دیـابـــت

علائم هشـداردهــنده ابــتـــلا به دیـابت در انواع ایـن بیـــماری مشابه است و مهــم ترین آنــهـا عبارتــنـــد از:

• تکرر ادرار، به خصوص در زمان خواب شبانه
• افـزایـش احسـاس گرسنـــگـی و تشنگی
• کاهش وزن
• ضعف و خستگــی مفـــرط
• تاری دیـــد
• افـزایش عفونت های پوست، لثه، مثــانــه و دســتـگاه تنـــاسلی
• کاهـش روند بهبود جراحــات
• بی حســی یا احساس مورمور در دســت ها و پاها

بی توجهـــی به علائم هشدار و درمـان نامــنــاســـب وضعیت بیماری را وخیم تر می کند و عوارض جدی تری به دنبال خواهـــدداشـــت.

عوارض احتمـــالی دیـابـت

عوارض مرتـــبط با دیـابــت بسیـــار شایع است، به طوری که از هر ۱۰ بیمار، ۴ نفـر صرف نظر از نوع دیـــابت از این عوارض رنج می برند. افـــزایــش سطح گلوکز در خون حتـی به طور موقت نیز زمـــینـه ساز چنیـــن مشکلـاتی می شود. هرچـه سن ابتلا به دیابــت پاییـن تر باشد، احتمــال تشـدیـــد عوارض نیــز بیشتر است. با ایـن حال می توان با کنترل درسـت و مداوم بیماری، تا حد امکان از بروز عوارض پیــشـگـــیـــری کرد. به طور کلــی، همه اندام های بدن، به خصوص قلب، عروق خونی، کلــیه ها، سیــســتـــم عصـــبــی و چشـم ها از دیـابــت کنـــترل نشــده آســـیـــب می بینـند. دیـــگـــر انــدام ها نیــز در طولانـی مدت درمــعرض خطر هسـتنـــد زیـرا افـزایـش قنـــد خون دیواره مویرگ های خونی که اکـســـیـــژن و مواد مغـــذی را به بافـــت می رســانــند، ضعیــف می کند.

عوارض چشمـی

دیـــابـت به تدریــج بینایـی را دچـــار تحلــیــل می کنــد و معــمولا به شبـــکـیه آســیب می رســانــد. همچنــیـن ممــکن است زمـــینه ساز آب مرواریــد و گلوکوم و حتی باعث نابـــیـنـــایی شود. اختـلـــالـات بیـنایــی شایع تریــن عوارض دیابت است که همـه مبـتلــایان به دیـابت نوع ۱ و ۶۰ درصــد مبـــتـلایان به دیـابـــت نوع ۲ را درگـیـــر می کند.

عوارض عصـــبی

نوروپاتــی یا بیـمــاری های اعــصاب محیــطی به حالـــتــی گفـتــه می شود که اعصـــاب را درگـیــر می کند و با درد همراه است. عدم جریــان خون مطــلوب (اکسـیــژن رسانـی ناکـــافی به اعصــاب) و سطح بالـــای گلوکز به ساخـتار اعــصـاب آسـیـب می رســانـــد. در بیــشتـــر موارد افراد از سوزش، کاهـــش حسـاســیت و درد ابــتـــدا در انـگـــشتان دسـت و پا و سپــس به تدریـــج در دیـگر اندام ها رنــج می برنـــد. ایــن مشکـل حتی می توانـد به اعــصاب کنـتــرل کننــده گوارش، ریـــتــم قلبی، فشـار خون، انـدام های جنــســـی و مثـانـه نیز آســیب برسانـــد. ۴۰ تا ۵۰ درصــد بیــمــاران دیــابـــتـی نوع ۱ و ۲ در ۱۰ سال نخست ابــتـــلــا به دیـابــت دچــار چنیــن اخـــتلــالــاتــی نیــز می شوند.

افـــزایش زمــینـه بیماری های عفونی

افزایـــش قنـــد خون و خستگی اغلــب بیمــار دیابتـــی را در معرض خطـر بیشتــر ابـتــلــا به عفونت های دوره ای می کند که به سخـتـی درمــان می شوند. این عفونت ها ممـکن اســـت در سطح پوست، لثه ها، مجاری تنفـســی، واژن و مثــانـه باشــد. به علـــاوه، دیابت روند بهـــبود را نیز کاهـــش می دهـد که عفونت در جراحـات را تشدیـــد می کند. عفونت های پا شایـع ترین نوع این مشکل است و در صورتی که ناشی از نوروپاتــی باشـد نیز باعــث زخـــم های جدی می شود که اغـلـــب چاره ای جز قطع عضو نخواهــدبود.

عوارض کلـیوی

بافت کلـــیه از تعداد بســـیـار زیـــادی عروق خونی تشـــکیـــل شده که نقــش آنها دفع مواد سمـــی و زائد از خون اســـت. از آنـــجـــا که دیابت به عروق خونی آسیب می رساند، عروق کلیه نیـــز به خوبی نمــی توانـــند وظیــفه خود را انـــجـــام دهـــنـــد و به تدریـج ضعـــیــف می شوند و حتی منـجر به نارسایی مزمـن کلیه خواهـند شد. شایـــان ذکر اسـت که پرفـــشاری خون نیز عامـــل جدی چنــیـن اخــتــلالاتـی خواهـدبود.

عوارض قلـــبـــی- عروقی

دیـابت در تشـــدیــد بروز بیــمـاری های قلــبــی- عروقی تاثـــیـــر دارد، به طوری که چنیـن بیـمـاری هایـــی در افـراد مبـــتــلـا به دیـــابت ۲ تا ۴ برابـر بیــشتر از دیــگران اســـت. مقدار بالای قنــد خون زمیــنه ساز تشـکـــیل لختــه های خون می شود که در طولانـــی مدت، انـسـداد عروق خونی نزدیـــک به قلـــب یا مغز را در پی دارد. سن، وراثـت، پرفشـاری خون، چاقـــی و اسـتـــعـمـــال دخـانـیــات ایـن خطر را تشـدیــد می کننـد. به طور متوسط، بیـــمــاران مبــتـــلـا به دیـابـــت نوع ۲، حدود ۵ تا ۱۰ سال زودتر فوت می کننــد که بیمــاری های قلبـــی- عروقی تاثــیــر قابل توجهی در آن دارد.

عوامــل خطـر ابتـــلـــا به دیـــابــت

زمینه ژنتــیک علـاوه بر ایـــنـــکه در بروز دیابـــت نوع ۱ نقـش دارد می تواند در ابــتلای نوع ۲ بیمـــاری نیـــز تاثـــیـرگذار باشــد. البـــته دیـــگر علـــل زمــیـنـه ساز دیابت نوع ۱ هنوز به طور دقـــیـــق مشـــخـــص نیــســـت، اما در مورد دیابـــت نوع ۲ می توان به بی تحـرکی، شیوه تغذیه غربی (مصــرف زیاد چربی های اشـبـــاع و منابـع حیوانی، کاهـش مصرف فیــبـــرهای گیاهـــی)، اضـافـه وزن، به خصوص در بافــت شکم و پرفــشـاری خون اشاره کرد.

شیوه زنــدگـــی دیـــابـتـی

تا امروز هنوز هیچ درمـــان قطـــعی ای برای دیـــابــت شنــاســـایــی نشــده و اقـدامـــات درمـانی شامــل کنترل قنـد خون و تامیــن مقدار مورد نیاز انسولیــن اســت. علاوه بر ایــن، بیـــماران دیـابتــی بایـــد توجه جدی به برنـامه غذایی و انـــجام تمـرینات منـــاسـب ورزشـی داشتـــه باشنـــد. درواقع، این اقدامـــات غیردارویی می توانـــد منـجـر به کاهـــش دوز دارو و پیــشگــیری از بروز عوارض شود. اضافـــه وزن و بی تحرکــی به طور جدی سلـــامت افراد دیــابـــتــی را تهــدید می کنـــد. کنـــتـــرل مقدار و نوع منابــع قنــدی و نشاســتــه، مصرف بیشتر فیـبـــرهای غذایی به دلــیــل کاهــش جذب قندهـــا و مصـرف چربی های مفـــیـد گیاهی به جای روغن های حیوانی از جمـلـــه اصول مهـم تغــذیــه هستـند که به بهبود کیفیت زندگی بیـمـــاران کمـک می کنـــنـــد.

حداقـل ۳۰ دقــیقه ورزش روزانـه نیز در ایـن بیــماران موجب کاهــش قنـد خون، کنـــتـرل فشـار خون، تقویت ماهــیچـه های قلــب، حفظ تناســب انـدام، افــزایـش احـــسـاس نشــاط و کاهش دوز دارو می شود. الـبــتـه بهتـــر اسـت در رابـــطـــه با وضعــیـت جسـمـــانـی و نوع تمرینــات ورزشـی با پزشــک مشورت شود. کنتــرل اسـتـرس های روزمــره نیـــز از دو جهـــت اهــمـــیـت دارد؛ نخست این که در چنین شرایـــطی فرد توجهی به وضعـیــت سلـــامـت مانــند تغـذیــه درســـت و… ندارد و دوم ایـــن که اسـتــرس به طور مستقیــم بر قنـــد خون تاثــیـــر دارد. در بعضی افــراد هورمون های اســتـرس مانـنـــد کورتیـــزول و آدرنالــین آزادسـازی گلوکز از کبــد را در خون افــزایـــش می دهـد. در بعـضـی دیگر نیز سبـــب کاهـش اشـــتها و افـت قند خون می شود. تمـــریـــنــات آرام سازی، تنـفس عمــیـق و خواب مطلوب نیز به کاهــش سطح قنـــد خون ناشی از اسـتــرس و مدیریت این هیجــان کمــک می کند.

۷ توصیـــه طلـایـــی به آنهایی که قند خون شان بالـاست

ترجمـــه مریم سادات کاظمی

بی شک تغـــذیـــه یکـــی از مهم ترین جنـبه های تاثــیرگـــذار بر سلــامـت اســـت که دیــابـت نیز از این قاعده مسـتثــنـــی نیســت. تغذیه درســـت علاوه بر ایــن که می توانــد نقش قابـل توجهی در پیشـــگـیـــری از ایــن بیـمـاری داشتـــه باشـــد، توجه به چنـیـــن اصولی حتـی پس از ابـتلا نیـــز می توانــد به کنـترل بیماری و جلوگیری از وخامـــت عوارض کمــک کنـــد.

۱٫ وعده غذایـــی در روز، در ساعت منظم

رعـــایــت نظم در برنـامـه غذایی برای جلوگیــری از نوسان قند خون بسـیــار مهـم اســت. توصیه می شود بیــماران دیـــابـــتـــی وعده های اصلـی غذا را در ساعـات منــظمــی میـل کنــنـــد و برای جلوگیری از افـــت قنـــد خون و کاهـــش ولع برای غذا خوردن، حتما ۲ تا ۳ وعده سالم نیز داشــته باشــند. ایــن مســـاله به خصوص در مورد بیـمارانـی که انـسولین تزریق می کنند یا سابــقـــه افـت قند خون دارند، اهـــمیت بیـــشــتری دارد.

۲٫ صبـــحـانه؛ وعده مهم غذایی

صبحانــه اسـاسـی تریــن وعده غذایـــی است که ۲۵ درصد کالری مورد نیـــاز بدن را تامین می کند و به هیچ وجه نبــاید حذف شود. یک منبع غلـات مانـــنـد نان سبوس دار، نوشیدنــی و لبـنیات حتمـا باید در وعده صبـحانــه وجود داشـتــه باشد. توصیه می شود بیماران دیابــتـی در مصــرف کره افـــراط نکـنـــند زیــرا چربـی ها جذب قنـدها را کاهـش می دهـــنــد و منـجــر به افـــزایــش سریـــع قند خون می شوند. اگـر نان سفـید میـل می کنیــد، بهـتـــر است از خوردن مربــا صرف نظــر کرده و به جای آن پنـیر، تخـــم مرغ و ژامـــبون را به عنوان یک منـبع پروتیــین مصرف کنیـد. بیـمارانـــی که ملـــزم به مصـرف دارو در صبـح هســتـــنـد بایــد در مورد زمـان دارو و صرف صبـحانه با پزشـــک مشورت کننــد.

۳٫ کاهش دریــافت چربـی های اشبــاع و پیـــشگـــیری از اضافه وزن

۸۰ درصـد بیـمـاران مبـتـــلـا به دیـــابـت نوع ۲ دچار اضافه وزن هســـتــنــد. این در حالــی اســـت که کاهــش ۵ درصـدی وزن تاثـــیر بسـیار بالـاتـری در تعـــادل و حفــظ قند خون نسبت به مصــرف داروهایی ماننـد متــفورمـیـــن دارد که ابتـدا تجویز می شوند. درواقــع ایــن توصیه دو هدف را دوربـیـن می کند؛ بهـــبود حســـاسیــت بدن نســبت به انـسولین و تعـادل قند خون ناشـــی از کاهش وزن و از طرفـی کاهــش خطر بروز بیـمـــاری های قلــبــی- عروقی زیـــرا چربـی های اشــبـــاع به قلب و عروق آســـیب می رسـانـنـــد.

البـته برای این مقدار کاهش وزن نیازی به رژیم های سخت نیـســت و فقط بعـضــی تغـــییرات در عادات غذایـی می تواند حدود یک کیلوگرم از وزن را در ماه کم کنـد. به عنوان مثـال مصـرف خامـــه، کره، فست فودها و گوشت های چرب محـــدود شده و به جای آنهـــا مرغ، بوقلمون، تخم مرغ، گوشت های کم چرب و ماهــی در برنــامــه غذایی گنـــجـانـــده شود. البـــته تغیـــیـر در عادات غذایـــی یکـــبـــاره مشـــکـل خواهد بود و هر فردی بایـــد متــنـــاسب با شرایــط جسمــی تغـذیـه متنوع و متــعادل را رعــایت کنـد.

۴٫ مصـــرف گروه های غذایی مخـــتــلف

بشـــقاب غذای بیـــمــار دیـــابتی باید حاوی ۱۰ تا ۱۵ درصــد گوشت یا ماهی برای تامــین پروتیـین، مقــداری سبـــزیجات سرشــار از فیــبر (لوبیـا سبـــز، تره فرنـگـــی و…) برای کاهـش جذب قندهــا، یک سهـــم حبوبات یا غلــات، یک میوه، یک سهـــم ماسـت طبــیعــی یا پنیر و یک برش نان ترجیــحا سبوس دار باشد. در مصرف میوه ها نیز نبــاید زیاده روی کرد زیرا بیـــشــتــر آنهـــا حاوی قنــدهــا ساده هستند که به سرعت جذب می شوند.

۵٫ مصــرف نشاستـــه در هر وعده غذا

خوراکـی های حاوی نشاســـته مانـند غلـــات، سیــب زمـــیـــنـی و مغزها به حفـظ قنـــد خون کمـک می کنـنـد و مانــع احســاس گرسنگــی می شوند. همچنـین افـت قنـــد خون را در صورت تزریـق انسولین یا مصرف داروهای سولفــامیــد کاهــش می دهـنــد. گرچه آردهای سبوس دار ارجحیت غذایی برای همـه افـراد از جمــلــه بیــمــاران دیـــابتـــی اســت، امـا اگــر منابـع تامـــیــن آنها ارگـــانیـــک نبــاشد، ممـــکـن اسـت حاوی مقـدار زیــادی سم و آفـــت کش باشنـد. به همـیـن دلـــیــل توصیه صرف به مصـــرف آنـــهــا نمـــی شود. همچنـــیــن بهـــتـــر است تنوع منـــابــع وجود داشــته باشـــد و کنار انواع آردهـا، برنج و دیگر منابـــع نشـاسته نیـــز میــل شود.

۶٫ مصرف قنـــدهــا همراه غذا

ابتـلــا به دیابـت به معنای محرومیـــت همـــیـــشـــگی از خوراکـــی های شیـریــن نیست، اما برای این که قند خون دچــار نوسان نشود، مصــرف قنـــدهــا از جمــلـــه میوه ها باید همـراه غذا باشــد. همچنیــن دسرهـای شیریـــن، انواع شیــرینی و بستـنـــی نیـز به یکبــار در هفـتــه محـدود شود. انواع میوه و سبـــزی البتـــه در حد تعـــادل بهـتـریـــن میان وعده خواهــدبود.

۷٫ توجه به برچـســـب مواد غذایی

خوراکــی هایی مانــند آبـمـــیوه ها حتــی اگـــر حاوی شکـــر اضــافی نبـاشـند، باز هم قند فراوانی دارنـــد. بعــضی از انواع آبمـــیوه های صنـعـــتی حتـــی شیرین تر از نوشابـــه های گازدار هستنــد و هیـچ ارزش غذایی ای ندارنـد. پس بهـــتـر اســـت حتما درصد شکـر را روی برچــســـب کالـــا بررسی کنید.

نحوه پیشگیری از دیابت و راههای درمان بیماری دیابت

نظرات کاربران (0)

دیدگاه ها بسته شده اند.