نکته ها و مواردی درباره کم خونی و کمبود آهن

کمبود آهن در بدن موجب بیماری های زیادی می شود آهن بدن موجب میشود قند در بدن تولید شده و انرژی شما زیادتر شود کمبود آهن در بدن موجب می شود شما احساس خستگی در بدن نمایید و از کار کردن خسته شوید در ادامه تصاویر و جزئیات بیشتر نکته ها و مواردی درباره کم خونی و کمبود آهن را در مجله خبری دانستن خواهید دید با ما همراه باشید.

به گزارش مجلهخبری دانستن : وقتــی صحـــبت از کمــ‌خونی می‌شود، خیـــلـی‌ـهـــا ناخودآگــاه حواســشان به سمـــت آخرین آزمـــایش خونی که داده‌اند و عدد و رقـمـــ‌های درجــ‌شـده در آن می‌ـــرود. تا به حال، نکـــات زیادی درباره کمــ‌خونی شنـیدهـ‌ و خوانــدهـ‌ــایـــم، امـــا شایــد اطلـــاعات کمتـــری دربـاره ۲ عنصـــر تاثـیرگــذار در سلـــامت سیستــم عروقی بدنمـان، یعـــنـــی آهــن و فریتـــیــن داشتــه باشیم. از این رو، در ادامـــه این مطـــلـــب، به بررســی نکـاتی کلیدی در مورد این ۲ عنـصر حیـــاتـی در بدن می‌ـــپــردازیــم. با ما همـراه شوید.

۱۰ نکته دربـــاره آهـن

۱٫ وجود آهـــن برای انـجــام فرآیــنــدهـــای بســـیـــار پیچیدهــ‌ـــای که دائم در سطح مولکول‌ــهای بدن انــجام میـــ‌ـشوند و ادامه زنــدگـی انـسان‌هــا را امـــکان‌ـــپـذیـر میـ‌ـــکــننـــد، ضروری اســت. اکــسیژنـ‌رســانـــی به سرتــاسـر بدن،‌ تنها یکی از این فرآیـنـدهــا محـسوب میـــ‌شود.

۲٫ بدن انــسان برای تولیــد سلول‌ـهـــای خونی (گلبول قرمـز) به آهن نیاز دارد. جالب است بدانیـد که آهن، بخـشـــی از هموگلوبین (رنگدانـه سلول‌هــای قرمـز خون) اســـت که به اکسیـژن متصـل می‌شود و انـــتقـال اکــسـیــژن را از ریهـــ‌ــها به تمــام سلول‌ــهــای بدن آســان میـــ‌ـکـند. (هموگلوبیـــن شامــل هِم+گلوبیــن است که «هِـــم» بخـش حاوی آهن است)

۳٫ «آهـــن» در تبــدیــل قنـــد خون به انــرژی هم نقش دارد. با توجه به همیـن نکــتـــه اســت که انـــرژی حاصل از متابولیسـم برای ورزشکــاران مهم اســت زیـرا عمــلـکـرد مطلوب عضــلهـــ‌ها را حیـن تمرین‌ها یا رقــابـت‌ــهـای ورزشـی تضمین می‌ــکــنـد.

۴٫ تولیــد آنــزیم‌ــهایـی که در شکـلـــ‌ــگیـــری سلول‌ـهای جدیـد، اســـیـــدهــای آمـینــه و انـتـقال‌ـدهــنـدهــ‌هــای عصبـی دارای نقش مهـــمـــی هستنــد نیــز به وجود مولکول آهن بستــگـی دارد. ایـــن نکتـــه خصوصا برای افـــرادی که رقابــت‌ـــهـــای ورزشی حرفه‌ـای را دنبـــال میـــ‌ـکـــنـند یا به ورزشـــ‌ـهـــای سنگیـن علــاقــه‌مـند هستند، مهــم اســـت.

۵٫ سیســـتــم ایمـنـــی بدن برای عملکـرد طبـــیـعی خودش به مولکول آهــن وابـــســتــه اســـت. بهـــ‌ـعــلـــاوه، دریـافــت آهـن به عمــلـکرد شنــاخـــتـــی طبیعی در کودکان کمک می‌کند.

۶٫ شیوه‌هـای دفـع مولکول آهـــن از بدن عبارت‌ـــاند از ادرار، مدفوع، تعــریــق و لایهـ‌ـبـــرداری سلول‌ــهای پوستــی قدیـــمــی. خونریـزی هم باعـث دفـــع مقــدار زیــادی از آهن بدن میــ‌شود. به همیـن دلــیل اســـت که خانـــم‌هـــا بیشتـر از آقـــایان به ذخــایـر آهـــن نیاز دارند.

۷٫ اگـر ذخـایـــر آهن در بدن کم باشــد، تولید هموگلوبین هم در بدن کاهــش می‌یــابـــد. ایـــن وضعیــت، اکـــســیـــژنـ‌ـرســانـی به سلول‌ـــهای بدن را با مانـع روبرو میـ‌کـنـــد و به علـــائمی مانـنــد احـساس خسـتــگی و فرسودگــی منــجر میـــ‌ــشود.

۸٫ وقتی ذخـایر آهن در بدن تحـلـیل می‌ــروند، مشکل تخـلــیه آهـن ایــجاد میـ‌ــشود. کاهش بیشتـــر ذخـــایر آهــن می‌توانـد تولید گلبول‌ــهــای قرمـز را با مشکل مواجـــه کند و در نهـایــت به کمــ‌خونی فقر آهن منجــر شود.

۹٫ آهــن در حالــت آزاد خود در بدن سمی است. به همـین دلـیل یا از طریق روش اتــصــال لیـــگانـــد به پروتئین‌ـــهـا متصـــل میـــ‌ـشود یا در گروه پورفـیـــریـن قرار می‌ـگـیـرد. مجــموعه آهـــن‌ـها در قالـبـــ‌ـهای فِــروس و پروتوپورفیریــن IX، به‌ـــعــنوان آهـن «هِم» شناخـتـــه می‌شوند. آهـــن «هِـم» در پروتئینـ‌ـــهـای مرتــبــط با انتــقال اکسیژن، از جملـــه هموگلوبین و میوگلوبین وجود دارد. آهن «غیــر هِــم» نیــز در پروتئینــ‌ـهــای مرتــبط با فسفوریلـاســیون اکــســیـــداتـیو و در پروتئینـ‌ـــهـای ذخـــیرهـ‌ـــســاز آهـن مانـــنــد ترانسـفریـــن و فریــتـیــن یافــت میـ‌ـشود.

۱۰٫ حدود ۷۰ درصد از آهــن موجود در بدن،ــ‌ در ساخـتـار هموگلوبیـن و میوگلوبین یافــت می‌شود. هموگلوبین، نوعی پروتئین در سلول‌های قرمـــز خون است که وظیفه انـتـــقــال اکــسیژن از ریـهـ‌ها را به بافــت‌ــهای بدن برعهده دارد. میوگلوبین هم نوعی پروتئین در عضــلهـ‌ـــهــاســـت که برای ذخـیـــرهـ‌ــســازی اکـــســـیژن مورد استـفاده قرار می‌ـــگیرد. حدود ۲۵ درصــد از آهـن موجود در بدن هم در قالـب فریـتین ذخیره میـ‌ـــشود که در سلول‌هـا و گردش خون یافـت می‌ـشود.

۱۱٫ هر بار اقــدام برای اهـــدای خون، ۲۰۰ تا ۲۵۰ میـلی‌گرم از آهن بدن را کاهش می‌ـــدهـد. میـــزان کاهش آهـن در دوران بارداری، در اثر خونریزی حیــن زایمان و پس از زایـــمان هم بهـــ‌ـــطور میانگیـــن ۷۴۰ میـلــی‌گرم است.

۸ نکتـــه دربـاره فریتیـن

۱٫ فریتـیـــن، نوعی پروتئین اسـت که آهـــن را در خود ذخیره می‌کند و در صورت اعــلام نیـاز بدن، آن را آزاد خواهد کرد. فریتین معـمولا در سلول‌ـــهـــای بدن زندگـی میــ‌ـــکـــنـــد و مقـــدار خیلی کمی از آن در خون به جریــان می‌ـافتــد. بیـشـترین غلـظـــت فریـتـیـن معمولا در سلول‌های کبـد (هپاتوسیت) و سیـســـتم ایمنـــی بدن (سلول‌ــهـای رتیـکولوانــدوتلــیــال) یافـــت میـــ‌شود. کمــبود فریتین در بدن می‌تواند به تخـــلـیه سریع ذخــایر آهــن منـجر شود.

۲٫ فریــتین در سلول‌هـای بدن ذخـــیـــره میـ‌ـشود،ـــ‌ تا وقتی که زمــان لازم برای تولید سلول‌هـــای خونی فرا برســد. بدن در ایـن حالـت، سیگنالـ‌هایی برای آزادسازی فریـــتیــن به سلول‌ها می‌ــفـرسـتــد. سپــس فریـتیـــن به عناصـــر دیــگری به ‌نام ترانــســفرین متـــصـل میـــ‌ـشود. ترانـسفــریـن هم نوعی پروتئین اســت که با فریــتین ترکیـب می‌ـشود و فریـتــیـن را به منــطــقــه‌ای که قرار اسـت سلول‌هــای قرمز خون در آن ساخـــتـه شوند، انتــقال می‌دهـد.

۳٫ علـائم مرتبـط با کمبود سطح فریتیــن عبـــارت‌ــاند از خســـتگی بیــ‌ـدلـیل، سرگـــیجــه، سردردهــای مزمن، ضعــف بیــ‌ـــدلــیل، زنـگ زدن گوش، کج‌ــخلــقی یا تحــریکـــ‌پذیری عصــبـــی، درد در ناحـــیه پاهـا و تنـــگـــی نفـس.

۴٫ این احـتمــال وجود دارد که سطح فریــتـــیـــن در بدن بعـــضــی از افـــراد بسیار بالـا باشــد و علائم خاصـــی ایـــجــاد کند. علــائم وجود فریـتـــین اضـافی در بدن عبارتــ‌ـــانــد از دلــ‌درد، تپــش قلـب یا درد در قفسه سینــه، ضعــف بیـ‌دلــیل، درد مفاصـل و خسـتگی بیـــ‌ـــدلـــیـــل. افزایـــش سطـــح فریــتـــین در بدن میـ‌ــتوانـد به ‌علت آسیــب‌ـدیدگـی یکـــی از ارگان‌هــای بدن، مانـــنــد کبد و طحال باشـد.

۵٫ پایینـــ‌ـتر بودن سطــح فریـــتـیـــن از میـــزان طبیـــعی میـ‌تواند نشان‌دهنـــده کمـبود آهن در بدن باشــد که به ‌عـلـــت کاهـــش آهـــن دریافــتـــی از طریق رژیـــم غذایـــی به ‌وجود میــ‌آیــد. بیـــمـــاری کمـ‌ــخونی هم مشـکــل دیـــگـــری است که در این زمــیــنه نقش دارد. مشـکلـــات اساســـی دیــگر شامــل این موارد اســت؛ خونریزی شدیــد در دوره عادت ماهـــانـــه، مشکـــلات گوارشی که قابلـــیــت جذب روده را مخـتل می‌ــکـنـنــد و خونریـزی داخلـــی در بدن.

۶٫ بالـــاتــر بودن سطــح فریتــین از میــزان طبـیــعــی هم می‌ـــتوانـد نشـانـــ‌دهــنده بعـضـی از مشکــلات و بیـماریــ‌هــای خاص باشــد. برای مثـال میــ‌توان از هموکروماتوز نام برد که باعــث جذب بیش از حد آهـــن به وسیله بدن میـــ‌شود. مشـــکـلـات و بیماریـ‌ـهای دیـگـر عبـــارتــ‌ـاند از آرتـریــت روماتوییـد، بیمـــاریـــ‌های مربوط به کبـــد، پرکاری تیـــروییــد، بیـمـاری استــیل بزرگســـالـــان، دیابـت نوع۲، سرطان خون، لنـــفوم، مسمومیــت با آهـــن، تزریق مکـرر خون.

۷٫ فریتـیــن در شرایط حاد بدن ماننــد الــتـــهاب در انـجــام واکنـــشـ‌ـــهـــا نقــش دارد. با توجه به این نکـــته، زمانـــی که بدن دچار التـــهــاب میــ‌شود، سطح فریــتــیـــن هم در بدن بالا میـ‌رود. به همـــیـــن دلـــیل است که سطـــح فریتــین در بدن افـراد مبتلـا به بیمـاریــ‌ـــهــای کبـد یا بعضی از سرطان‌ـها ماننـــد لنـــفوم هوچکــیــن بالاتــر از میزان طبـــیــعـــی اســت.

۸٫ آزمایش خون میـــ‌ـتوانـد سطـح فریــتین را در بدن شما نشان بدهد. براساس راهـــنمـــای مایوکلـیـنــیک، سطـح طبیــعی فریتیــن برای خانم‌هــا و آقــایـــان به این شرح است:

• آقایــان: ۲۴ تا ۳۳۶ نانوگرم در هر میلـیــ‌ـــلیــتــر

• خانم‌ــها: ۱۱ تا ۳۰۷ نانوگرم در هر میلیـ‌ــلیـــتر

با وجود ایـن اســـتــانـــداردهــا، بعـضــی آزمــایـــشگـاهـ‌ها درجـــهــ‌ـبـــنـــدیــ‌هـــای خاص خودشان را دارنـــد و بنـابراین فقـط پزشـــک میـ‌ـتواند دربـاره سطـــح فریتیـــن بر مبـــنای وضعیـت سلامت شمـــا نظــر بدهـد.

نکته ها و مواردی درباره کم خونی و کمبود آهن

نظرات کاربران (0)

دیدگاه ها بسته شده اند.